Phê bình

Thứ ba, 20/09/2005, 09:07
 

'Tường thành' - thế giới đa diện của những người làm báo

Báo chí được coi là một hàn thử biểu để đo nhiệt độ xã hội. Cuộc sống nghề nghiệp của những phóng viên báo chí vẫn là sự tò mò của độc giả. "Tường thành" của Võ Thị Xuân Hà, trước hết, giải quyết một phần sự tò mò đó để hiểu thêm một góc những mảng đời của người viết báo.

Lẽ dĩ nhiên, đó chỉ là một góc, qua cái nhìn của một cá nhân nhiều trăn trở về trách nhiệm làm nghề.

Có ba nhân vật chính trong quyển tiểu thuyết này: Cầm Kỳ - cô nhà báo tỉnh lẻ vừa chuyển lên thành thị làm trong một tòa soạn lớn, Thế Dương - anh nhà báo nhiều tham vọng và lửng lơ trong quan niệm nghề nghiệp lẫn sự lương thiện, Phương Nam - nữ nhà báo có quá khứ bất hạnh, hành nghề vừa để trả thù đời vừa giúp cuộc đời trong sạch hơn. Ba nhân vật liên quan với nhau trong mối quan hệ vừa tương hỗ vừa đối nghịch, có lúc họ dính vào nhau vì số phận, có lúc vì một con người nào đó, có lúc lại vì một điều gì mơ hồ mà họ cảm nhận được về nhau.

Ba nhân vật đó đều có tâm huyết làm nghề nhưng xuất phát điểm của họ rất khác. Dương muốn nổi tiếng và không từ bất cứ một thủ đoạn nào để được nổi tiếng. Ở Dương, có sự phức hợp của một trí thức tự ý thức về hành động và động cơ của việc mình làm, đủ tư duy để nhận biết là mình đang xấu, vẫn còn lương tri để coi khinh việc mình xấu nhưng vẫn không ngớt biện minh về việc mình làm. Ở Phương Nam, khát vọng trả thù khiến cô phóng túng hình hài, kể cả hy sinh hạnh phúc đích thực của mình. Cầm Kỳ có phần lý tưởng và thường sống trong thụ động. Hành động đợi chờ Dương là một chi tiết khá khiên cưỡng. Bởi vì Cầm Kỳ và Dương không thể và không bao giờ có thể là một đôi. Cầm Kỳ trong trẻo và quyết liệt với trắng đen tốt xấu, Dương lại là ly cà phê sữa đã bị quấy đều, trộn lẫn.

Tuyến nhân vật phụ của Tường thành tạo nên một sức hấp dẫn đặc biệt cho người đọc: từ ông chủ bút báo Hôm nay đến ông chủ bút báo Ngôi sao là một quá trình thể hiện bản chất của sự tha hóa. Những con người đó dùng báo chí như một công cụ để làm xã hội tha hóa, dùng sức mạnh của công luận để thực thi những mục đích riêng tư thô bỉ. Những nhân vật phụ như Vành khăn tang, anh Họa, cô gái điếm lương thiện, con chó Xuẩn Ngốc, bà dì họ của Cầm Kỳ đều có cái để người đọc nhớ. Họ làm thành một thế giới nhân vật phụ độc đáo và có giọng điệu riêng.

Có thể có những bạn đọc không bằng lòng với nội dung câu chuyện nhưng không thể phủ nhận là tác giả đã đưa đến văn học một đề tài và cách nhìn khác so với truyền thống. Đó là một thành công của tác phẩm. Trước một cách nhìn trái chiều, bao giờ cũng có nhiều sự hoài nghi lẫn không bằng lòng. Nhưng không sao, điều quan trọng nhất là Tường thành đủ hấp dẫn để đọc một mạch đến hết và có chút hụt hẫng khi đoạn kết đã đến.

(Nguồn: Thanh Niên)

Các bài khác:
 

Ichiyô - thiên tài của tuổi xuân vĩnh cửu

Đọc 'Gió lẻ' nhớ Jean Paul Sartre và Albert Camus

Bức họa phi lý và phản quang xã hội trong ‘Biên niên ký chim vặn dây cót’

'Người thầy' hay chuyện về chữ Người của một thầy giáo

Người duy nhất đóng được vai Lê Xuân Đố

Hay, dở khi các nhà văn viết về tình yêu

Những yếu tố tạo nên sự hấp dẫn của tiểu thuyết 'Nháp'

Những khuôn hình đặc tả Ấn Độ

'Hát thơ' hay là chuyện làm thơ để hát

Anchee Min và câu chuyện của những người đàn bà

A B C D Đ E F G H
I J K L M N O P Q
R S T U V W X Y Z