|
Maiakovsky và những người cùng thời
 |
| Nhà thơ Maiakovsky. |
Đối với Lênin, thơ Maiakovsky là loại thơ “đọc khó vào”. Lênin cũng đã nói thẳng ra điều này: “Tôi không ở trong số những người tán thưởng tài thơ của đồng chí ấy”. Mặc dù vậy, như một nghịch lý, khi Lênin mất đi, chính Maiakovsky lại là nhà thơ có những vần thơ khóc Lênin xúc động, thống thiết nhất.
Nếu như Stalin từng không tiếc lời ca ngợi tài thơ của Maiakovsky thì bản thân Lênin lại tỏ ra dè dặt khi đánh giá về cái hay trong tác phẩm của nhà thơ này. Sinh thời, “nhà thơ ưu tú nhất của chủ nghĩa xã hội” ấy (theo đánh giá của Stalin) đã có những vần thơ được một số nghệ sĩ ngâm cho Lênin nghe. Ấy là lần Lênin đến dự buổi hòa nhạc tổ chức ở điện Kremli. Ban tổ chức bố trí Lênin ngồi ở hàng ghế trên cùng. Và, khi một nghệ sĩ vừa ngâm hai câu thơ của Maiakovsky: “Chúa của chúng ta là cuộc chạy đua/ Tim chúng ta là một chiếc trống” vừa tiến đến sát gần Lênin, như thể ông là nhân vật chính của câu thơ đó, thì Lênin lập tức cảm thấy ngượng ngùng ra mặt. Phải cố lắm ông mới giấu được sự khó chịu. Chỉ đến khi chương trình chuyển sang tiết mục đọc truyện ngắn Chekhov, Lênin mới thở phào nhẹ nhõm. Vốn dĩ, Chekhov là tác giả được Lênin yêu thích.
Không chỉ nghe người ta ngâm, mà bằng chính mắt mình, Lênin từng tiếp cận với thơ của Maiakovsky. Nhưng, cũng như ở câu chuyện kể trên, đối với Lênin, thơ Maiakovsky là loại thơ “đọc khó vào”. Và Lênin cũng đã nói thẳng ra điều này: “Tôi không ở trong số những người tán thưởng tài thơ của đồng chí ấy”. Tuy nhiên, là một người rất đỗi khiêm tốn, Lênin cũng nói thêm: “Tôi hoàn toàn thừa nhận rằng tôi không am hiểu lĩnh vực này”.
Mặc dù thái độ của Lênin đối với thơ Maiakovsky là vậy, như một nghịch lý, khi Lênin mất đi, chính Maiakovsky lại là nhà thơ có những vần thơ khóc Lênin xúc động, thống thiết nhất. Không chỉ vậy, Maiakovsky còn sáng tác cả một bản trường ca để ca ngợi vị lãnh tụ vĩ đại của giai cấp vô sản thế giới. Có thể nói đến nay, trong văn học Nga và thế giới, chưa có bản trường ca nào lại thấm thía, lại có tầm vóc như vậy về Lênin như bản trường ca V.I. Lênin của Maiakovsky (viết năm 1924). Nhân cách và tài năng của Maiakovsky đã giúp ông làm nên một tác phẩm lớn.
Với Pasternak
Boris Pasternak là một nhà thơ, nhà văn lớn của nước Nga, là người thứ hai của nước Nga được giải thưởng Nobel Văn học. Trước đây, ở Liên Xô (cũ), người ta xem ông là một tác giả “có vấn đề”. Ông chỉ thực sự được phục hồi sau Đại hội Nhà văn Liên Xô lần thứ 8. Nhiều người sau này đã đề cập tới tầm vóc lớn lao của thơ ông. Kỳ thực, ngay từ những năm hai mươi (của thế kỷ 20), chính Maiakovsky đã là người nhận thấy dấu ấn thiên tài của Pasternak. Nhà văn Ilya Erenbua đã kể lại: Buổi tối hôm Maiakovsky ra mắt công chúng ở Bảo tàng Mỹ thuật, ông đọc bài thơ Ống sáo - cột sống, mặt “hướng về Pasternak”.
Maiakovsky là người rất tiết kiệm lời khen, nhưng ngay từ năm 1926, chính ông đã là người tôn Pasternak lên thành “thiên tài”.
Và với... phụ nữ
Nhìn dung mạo có phần “dữ dằn” của Maiakovsky, đặc biệt là trong những bức ảnh còn lưu lại của ông, xem một số bài thơ ông mỉa mai cay nghiệt những cô tình nhân nhỏ nhen, thấp bé, chúng ta dễ nghĩ ở con người này có cái gì đó hơi “sắt đá”, dễ dị ứng với phụ nữ. Thực tế không phải vậy. Theo hồi ức của các nhà văn đương thời thì khi nói chuyện với phụ nữ, giọng Maiakovsky thay đổi hẳn, “thông thường thì đanh gắt, lúc này lại êm ru”.
(Nguồn: Văn Nghệ Công An)
Bài liên quan:
Nàng thơ Lilya trong cuộc đời Maiakovsky
‘Nàng thơ’ của Maiakovsky và dấu phẩy trong di chúc
|
