|
Apollinaire và Picasso: Tình bạn của hai thiên tài
H.T.
Khi bị bắt và bị đe dọa trục xuất khỏi nước Pháp, Apollinaire cuống cuồng khai Picasso là người đang giữ các bức tượng ăn cắp. Căng thẳng giữa hai người bạn lên đến cực điểm khi họ đối diện nhau trong đồn cảnh sát.
Bức tranh “Mona Lisa” bị ăn cắp khỏi bảo tàng Louvre vào tháng 8/1911. Trước đó không lâu, cảnh sát Paris đã đến gõ cửa nhà thi hào Guillaume Apollinaire. Chàng trai trẻ (lúc đó còn chưa xuất bản tập thơ Alcools nên vẫn còn vô danh) không hề liên quan gì đến sự biến mất của “La Jaconde”. Tuy nhiên, Apollinaire bị điều tra vì dính dáng đến một vụ mất cắp ba bức tượng bằng vàng có nguồn gốc từ Iberia. Tên trộm thực sự là Géry Pieret - một kẻ du thủ du thực được Apollinaire "nhặt" về căn hộ nhỏ của ông ở Paris. Pieret lại dúi những bức tượng vàng này vào tay bạn của nhà thơ - danh họa Pablo Picasso. Sau đó, Apollinaire đã thuyết phục Picasso trả lại những bức tượng về cho đúng chủ của nó. Nhưng Picasso nhất định không chịu trả, lấy cớ dùng chúng làm tư liệu nghiên cứu về bí quyết nghệ thuật của các nền văn minh chưa phát triển.
Khi bị bắt và bị đe dọa trục xuất khỏi nước Pháp, Apollinaire cuống cuồng khai Picasso là người đang giữ các bức tượng. Căng thẳng giữa hai người bạn lên đến cực điểm khi họ đối diện nhau trong đồn cảnh sát. Picasso, “hoảng sợ đến mất trí” (theo lời người yêu ông là Fernande Olivier), ban đầu phủ nhận tất cả mọi sự liên quan của mình đến vụ án nhưng sau đó đã khai tuốt tuồn tuột. Rất may cả hai đều không bị khởi tố vì thiếu chứng cứ xác đáng.
 |
| Nhà thơ Guillaume Apollinaire. Ảnh: TLS |
Sự cố đáng nhớ trên chỉ là một trong những biểu hiện mối quan hệ giữa hai nghệ sĩ lớn của thế kỷ 20. Tác giả John Richardson, trong tập đầu cuốn hồi ký về Picasso đã khẳng định, hai người đàn ông tham vọng này “là nguồn cảm hứng vô song cho sự nghiệp nghệ thuật của nhau”.
Năm 20 tuổi (1890), Apollinaire sống ở Paris và làm việc cho một ngân hàng. Sau đó, ông cộng tác với một số tờ báo như La Revue blanche, La Plume và Le Mercure de France. Năm 1903, ông lập ra các tờ tạp chí của chính mình Le Festin d'Esope và La Revue immoraliste. Tuy còn trẻ, nhưng Apollinaire nhanh chóng trở thành một nhân vật lôi cuốn và có uy lực trên văn đàn. Vây quanh ông là những văn nhân nổi tiếng của Paris lúc bấy giờ. Chính Apollinaire và nhà thơ Max Jacob là những người có vai trò quan trọng trong việc giúp danh họa tương lai người Tây Ban Nha khám phá và chinh phục nền văn hóa Pháp.
Sau khi học xong ngành nghệ thuật tại Madrid, Picasso lần đầu tiên đến Paris năm 1900. Lúc bấy giờ, Paris được coi là thủ đô nghệ thuật của cả châu Âu. Tại đây, ông bắt đầu gặp gỡ, giao lưu với những người bạn Pháp. Nhà thơ, nhà báo Max Jacob là người đầu tiên đưa Picasso đến với ngôn ngữ và văn chương Pháp. Họ từng sống chung trong một căn hộ. Max làm ngày, ngủ đêm còn Picasso thì ngược lại. Lúc bấy giờ, cả hai đều rất nghèo. Rất nhiều tranh của Picasso từng phải đem ra đốt dần để chống lại cái rét mùa đông. Thời điểm đó, Apollinaire - khá khẩm hơn một chút - là người giúp đỡ họ rất nhiều về cả vật chất và tinh thần.
 |
| Họa sĩ Pablo Picasso. Ảnh: wordpress. |
Apollinaire và Jacob đều rất yêu nghệ thuật sân khấu. Tình yêu ấy của họ được truyền dần sang cho Picasso. Năm 1905, Apollinaire gửi cho Picasso bản thảo những bài thơ nổi tiếng nhất của mình trong tập Alcools như Saltimbanques và Crépuscule - những thi phẩm giàu hình ảnh và trí tưởng tượng đề cập đến số phận của những kẻ đi hát dạo và những anh hề. Picasso mê mẩn sáng tạo của Apollinaire. Ông đã vẽ rất nhiều phác thảo về các anh hề. Apollinaire về sau cũng thừa nhận vai trò người gieo hạt của mình đối với nguồn cảm hứng của Picasso. Trong một lá thư viết năm 1918, ông kể lại những ấn tượng to lớn mà những người hát dạo để lại trong ông từ khi còn là một đứa trẻ: “Họ được lưu giữ một cách đầy bí ẩn trong tôi và tôi gieo những cảm nhận đó vào tâm hồn Picasso, góp phần làm nảy sinh những tác phẩm nghệ thuật tuyệt vời”.
Không cần tới những cảm xúc từ ký ức, bản thân Apollinaire cũng là một nguyên mẫu tuyệt vời cho Picasso. Nhà thơ là nhân vật của vô số bức chân dung mà danh họa vẽ trong suốt nhiều năm trời. Cái đầu hình quả lê và những đường nét rất đặc trưng trên gương mặt Apollinaire là chủ đề biếm họa đầy lôi cuốn mà Picasso không thể cưỡng lại được. Ngược lại, những câu thơ giàu tư duy hình ảnh và đầy màu sắc của Apollinaire ít nhiều là sự chuyển hóa thành lời những ảnh hưởng hội họa từ Picasso.
Tuy nhiên, tình bạn giữa Apollinaire và Picasso chỉ tồn tại trong một thời gian quá ngắn ngủi. Apollinaire mất năm 1918. Từ đó đến lúc qua đời (1973), Picasso còn gắn bó với rất nhiều nhân vật nổi tiếng khác nhưng Apollinaire vẫn là một dấu ấn đậm nét trong cuộc đời và sự nghiệp của danh họa thiên tài.
(Nguồn: TLS)
|
