|
Tiểu thuyết mới và câu chuyện cũ của Rushdie
Hà Linh
Trong "The Enchantress of Florence", nhân vật Akbar Đại đế, lúc đang cáu kỉnh, đã đồng ý để gã ma cà bông xứ Florentine Mogor dell'Amore kể nốt câu chuyện còn dang dở. Nhưng ông ban theo lời nguyền rủa cay độc. “Cứ mỗi một điều khó chịu mà ngươi gây ra, các con ngươi sẽ bị mọc một mụn đậu mùa”.
Rushdie là người hiểu rõ nhất hệ lụy của những lời nguyền này.
Cách đây không lâu, tiểu thuyết gia gốc Ấn vẫn là người đàn ông bị cái chết truy đuổi. Ông sống chui lủi, bí mật từ nơi này qua nơi khác, dưới sự canh gác của vệ sĩ. Mọi sự chỉ vì ông đã kể câu chuyện Những vần thơ của quỷ Sa tăng (1988). Cuốn tiểu thuyết khiến tác giả của nó bị giáo chủ Hồi giáo Iran Ayatollah Khomeini tuyên án tử hình vắng mặt.
Những tín đồ Hồi giáo cực đoan tin rằng, phán quyết chết người này sẽ vẫn còn hiệu lực, bất chấp nhà nước Iran đã tuyên bố dỡ bỏ nó. Một cuốn sách có thể trở thành lý do cho một vụ ám sát là điều mà người phương Tây tin và luôn lo sợ - đặc biệt là trong thời đại chiến tranh khủng bố hiện nay.
Tuy nhiên, Rushdie vẫn tiếp tục khai thác mối quan hệ giữa phương Đông và phương Tây trong cuốn tiểu thuyết mới The Enchantress of Florence. Ông quan sát cả hai nền văn hóa này với tất cả tính tích cực và tiêu cực của chúng.
"Điều tôi nhận thấy là hai thế giới riêng này không quá khác biệt như chúng ta nghĩ. Chúng luôn có sự giao thoa với nhau. Cái xảy ra ở nơi này của thế giới sẽ ảnh hưởng đến nơi kia của thế giới. Nên tôi rất hứng thú trong việc tìm ra những câu chuyện có thể biểu hiện sự xích lại gần nhau của các nền văn hóa và hệ quả của nó”, nhà văn cho biết.
 |
| Nhà văn Salman Rushdie nhận tước hiệu hiệp sĩ. |
The Enchantress of Florence lấy bối cảnh thế kỷ 16, là sự pha trộn giữa các nhân vật có thật và hư cấu: Akbar Đại đế - vị vua vĩ đại của triều đại Mughal ở Ấn Độ; Mogor - kẻ lậu vé trên con tàu của người Ấn và may mắn giữ được mạng sống của mình nhờ vào mối quan hệ đặc biệt với Akbar; Niccolo Machiavelli, tác giả cuốn The Prince xuất hiện trong tiểu thuyết với tư cách là bạn của Mogor và người đàn bà bí ẩn Qara Koz với những mối liên hệ với cả Akbar và Mogor.
Ngoài ra, tác phẩm còn có nhân vật những cô gái điếm thuần nghề, những bà vợ lẽ hay ghen ghét…
Dựa vào lịch sử, huyền thoại và cách biểu hiện của dòng văn học hiện thực huyền ảo, Rushdie đề cập đến những chủ đề như: sự thể hiện tính cách nhân vật qua những cuộc hành trình, ảnh hưởng của người phụ nữ trong một xã hội do người đàn ông thống trị, sự tồn tại song song giữa các nền văn hóa - trong đó, nhiều chi tiết cuộc đời Rushdie được cài cắm khá rõ nét.
Cuốn sách nhận được nhiều lời phê bình trái chiều. Phần lớn các ý kiến ngợi ca thứ ngôn ngữ phong phú, đặc sắc của Rushdie nhưng chỉ trích cốt truyện rối rắm và cách nhà văn xây dựng các nhân vật nữ.
Rushdie đồng thời cũng đề cập đến mối quan hệ giữa nhà cầm quyền và người nghệ sĩ trong tác phẩm.
"Họ đều cố gắng hình dung thế giới theo cách mà mỗi người mong muốn. Thường là những cách nhìn này xung đột nhau. Miễn là có nhà văn, sẽ có sự căng thẳng trong tư tưởng giữa họ và kẻ trị vì”, Rushdie khẳng định.
Bản thân Rushdie cũng có áp lực và sự căng thẳng nảy sinh từ những trang viết của chính mình. Những vần thơ của quỷ sa tăng đưa ông trở thành một tên tuổi nổi tiếng nhưng cũng khiến nhà văn biến thành tâm điểm của các tờ báo lá cải tại Anh, đặc biệt là từ sau khi ông cưới rồi lại ly hôn với MC của show truyền hình Top Chef - Padma Lakshmi. Trong số những biệt danh người ta dùng để gọi Rushdie có khái niệm “tay chơi làng văn”. Rushdie không phiền vì bị quan tâm, nhưng nhà văn rất giận dữ khi người ta soi mói ông theo cách đó.
"Điều tôi bực bội là ở chỗ, tôi là con người kín đáo. Tôi không muốn cuộc sống riêng tư của mình trở thành tài sản chung của công chúng. Thật kinh khủng”. Ian McEwan - bạn Rushdie, tác giả cuốn Atonement - đã gọi tin đồn là "tai họa nghề nghiệp" đối với nhà văn.
Tuy nhiên, Rushdie vẫn cho rằng, ông còn may mắn hơn rất nhiều đồng nghiệp khác. “Phần lớn nhà văn còn phải làm việc trong những hoàn cảnh rất khó khăn. Sự nghiệp văn chương đã đưa tên tuổi tôi đến với cả thế giới, giúp tôi có được những độc giả toàn cầu. Tôi thật may mắn", ông nói.
Cuốn tiểu thuyết thứ hai của ông - Những đứa trẻ nửa đêm - từng đoạt giải Booker năm 1981. Trong cuộc bình chọn gần đây, tác phẩm lại tiếp tục đoạt ngôi vị Tiểu thuyết đoạt giải Booker hay nhất trong vòng 40 năm qua (Booker of Bookers). Tháng trước, nhà văn lại vinh dự nhận tước hiệu hiệp sĩ do Nữ hoàng Elizabeth trao tặng. Cây bút hào hoa cũng từng tham gia diễn xuất. Trong phim Bridget Jones's Diary, ông đóng vai chính mình. Còn trong Then She Found Me, Rushdie vào vai một bác sĩ.
Hiện tại, ông dành thời gian làm giảng viên thỉnh giảng tại các trường đại học, môn văn học đương đại. Chia sẻ công việc của mình, nhà văn nói: “Khi tham gia vào các buổi hội thảo do tôi chủ trì, sinh viên thường mất 15 phút để sợ tôi. Nhưng chỉ thế thôi. Sau đó, chúng tôi bị cuốn vào cuộc thảo luận về các vấn đề học thuật”.
(Nguồn: CNN)
|
