|
Oe - Pamuk: Đối thoại của hai nhà văn Nobel
Thanh Huyền
Gặp gỡ tại diễn đàn "Sáng tạo trong thế kỷ 21 với các giải thưởng Nobel" tổ chức tại Nagoya, Nhật Bản, tiểu thuyết gia Nhật Bản và nhà văn Thổ Nhĩ Kỳ đã có cuộc trò chuyện về mối quan hệ giữa phương Đông và phương Tây. Dưới đây là một phần nội dung đối thoại giữa hai người.
- Kenzaburo Oe: Quá trình hiện đại hóa Nhật Bản diễn ra từ cách đây 180 năm, dưới sức ép về mặt chính trị của Mỹ và những ảnh hưởng văn hóa từ châu Âu. Cả Nhật Bản và Thổ Nhĩ Kỳ đều đồng thời coi các quốc gia phương Tây như là một hình mẫu. Nhưng khi đọc Istanbul của Pamuk, tôi cảm thấy mối quan hệ giữa Thổ Nhĩ Kỳ và châu Âu rất phức tạp. Nhật Bản tìm cách hấp thụ nền văn hóa châu Âu từ một khoảng cách địa lý rất xa. Pamuk, trong diễn từ nhận giải Nobel năm 2006 có nói: Bất cứ ai cũng có cảm giác nhục nhã và bị khinh rẻ khi bị người khác đối xử một cách cao ngạo. Tiểu thuyết của anh viết về những cảm xúc như nhục nhã, tự hào, sự kìm nén và nỗi bức xúc.
 |
| Nhà văn Kenzaburo Oe. |
- Orhan Pamuk: Tôi vô cùng xúc động khi biết ngài Oe đã đọc tác phẩm của mình kỹ như thế. Tôi được gặp ông lần đầu tiên tại New York năm 1991, trong một bữa tiệc của các nhà văn. Hầu như tất cả các tác phẩm của Oe đều đã có bản dịch tiếng Thổ. Những trang viết của ông đã khuyến khích tôi rất nhiều khi tôi gặp khó khăn vì dám chỉ trích quân đội Thổ Nhĩ Kỳ về trách nhiệm của họ đối với cái chết của hàng triệu người Armenian. Nếu một nhà văn nói ra điều gì đó gây tranh cãi, ảnh hưởng đến người khác, họ sẽ bị cấm đoán rất nhiều thứ. Tuy nhiên, nhà văn vẫn phải viết tác phẩm, vẫn phải thể hiện quan điểm của chính mình.
Hiện tại, quá trình Tây phương hóa và thế tục hóa đang ảnh hưởng mạnh đến tôn giáo và lối sống Thổ Nhĩ Kỳ. Trong hoàn cảnh này, tôi ý thức rõ, người phương Tây nhìn nhận chúng tôi như thế nào, nói về chúng tôi ra sao để chứng tỏ sự chế ngự của mình.
Các nhà văn phương Tây không nhất thiết phải hiểu đầy đủ về chúng tôi. Trong nhiều trường hợp, khách du lịch châu Âu tự bản thân họ sẽ sửa chữa những quan điểm sai lầm về chúng tôi. Nhưng nếu Thổ Nhĩ Kỳ chỉ phê phán ý kiến của người ngoài thì đó chỉ là hành động tự vệ. Tự bản thân chúng tôi phải có cái nhìn phê phán từ bên trong.
 |
| Nhà văn Orhan Pamuk. |
- Kenzaburo Oe: Đúng là nhà văn sẽ gặp phải khó khăn khi viết về những nỗi thống khổ của người khác. Nhưng mặt khác, nó lại chính là nhiệm vụ của các nhà văn.
Tôi hy vọng thế hệ trẻ sẽ đến với văn chương nhiều hơn nữa bởi tôi muốn họ ý thức được tầm quan trọng của việc sử dụng trí tưởng tượng nhằm hiểu người khác. Đặc biệt là trong xã hội ngày nay - nơi mỗi cá nhân thường có xu hướng thu vào vỏ ốc của chính mình. Tôi nghĩ, tiểu thuyết sẽ giúp họ mở rộng trí tưởng tượng. Chính vì vậy, tôi rất hạnh phúc khi có cơ hội được gặp và nói chuyện với Pamuk, bởi ông đã đặt ra, ở một phạm vi lớn, những vấn đề liên quan đến tâm tư của Thổ Nhĩ Kỳ nhưng lại can hệ đến nhiều chuyện của châu Âu.
- Orhan Pamuk: Tôi đặc biệt sung sướng trước tình bạn và sự đồng của với một nhà văn lớn như Oe. Ngoài ra, những giờ phút tiếp xúc với Oe khiến tôi nhận ra rằng, mình đang gánh trên vai một trong trách lớn với tư cách là một nhà văn. Tôi đặc biệt biết ơn cơ hội gặp gỡ tuyệt vời này.
|
Kenzaburo Oe đoạt giải Nobel năm 1994. Những tác phẩm nổi tiếng của ông: Công việc kì khôi (1957), Tuổi trẻ tới muộn (1961), Cây xanh bốc cháy (tiểu thuyết bộ ba)…
Orhan Pamuk đoạt giải Nobel năm 2006. Tác phẩm nổi tiếng của ông: Tên tôi là Đỏ, Tuyết, Istanbul... |
(Nguồn: Mainichi)
|
