|
Tiểu thuyết điện thoại đe dọa tương lai văn học Nhật
1.300 năm qua, Nhật Bản đã sáng tạo ra một trong những nền văn học tinh tế và cao nhã nhất trong lịch sử thế giới, từ thơ haiku cho đến tiểu thuyết hậu hiện đại của Haruki Murakami. Ngày nay, nền văn học này đang bước vào thời kỳ mới, trong đó, khắp nơi hiện diện một phương tiện phổ biến và hiện đại: điện thoại di động.
Lần đầu tiên trong lịch sử, danh sách best-seller của văn học Nhật Bản bị thống trị bởi những tác phẩm xuất bản, đọc, thậm chí là viết trên điện thoại di động, của các nữ tác giả trong độ tuổi 20. Sự phát triển của xu hướng "tiểu thuyết điện thoại" đã dấy lên một cuộc tranh luận đầy quan ngại về bản chất tự nhiên của văn học và tương lai nền văn hóa đọc ở Nhật Bản.
Tohan - nhà phân phối sách lớn nhất tại Nhật - vừa công bố danh sách best-seller 2007. 5 trong số những tiểu thuyết thành công nhất năm nay, trong đó có top 3, là những tác phẩm được viết để lưu hành trên điện thoại trước khi xuất bản thành sách. Cuốn sách bán chạy nhất, Love Sky, tiêu thụ 2 triệu bản, được chuyển thể thành bộ phim ăn khách, đưa tác giả Mika mới hơn 20 tuổi trở thành một ngôi sao mới trên văn đàn.
 |
| Một geisha tranh thủ đọc truyện qua điện thoại. |
Phần tiếp theo của tác phẩm, Your Sky, xếp thứ ba trong danh sách; vị trí thứ hai thuộc về Red String của Mei - một cuốn có doanh số 1 triệu bản. Tất cả những quả bom tấn này đều được viết bằng những câu văn ngắn, ít nhân vật, sử dụng các cốt truyện cường điệu quá mức về bạo lực, sex và tình cảm sướt mướt. Love Sky, chẳng hạn, là câu chuyện về một cô gái trẻ, bị bắt nạt, cưỡng hiếp tập thể và cuối cùng bị sảy thai.
“Việc độc giả trẻ ngày nay thường xuyên được tiếp xúc với thứ văn chương non nớt và vốn từ vựng còi cọc như thế sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng diễn đạt của họ", một nhà phê bình văn học Nhật Bản phát biểu. Nhưng một số người lại cho rằng, sự ra đời và phát triển của một trào lưu văn học ứng dụng phương tiện hiện đại sẽ kích thích thói quen đọc sách của những độc giả trẻ vốn ít màng đến sách vở.
Sự lên ngôi của tiểu thuyết điện thoại - keitai shosetsu - ở Nhật còn đáng chú ý ở tốc độ phát triển của nó. Năm 2002, loại hình này chưa tồn tại. Năm 2003, giao dịch tác quyền trên mạng của tiểu thuyết di động đạt doanh số 1,8 tỷ yen (266 tỷ đồng). Năm 2006, con số này đạt đến 9,4 tỷ yên (gần 1.400 tỷ đồng). Có được tốc độ phát triển chóng mặt này là nhờ việc sử dụng điện thoại di động phổ biến trong giới trẻ Nhật Bản - những người biết ứng dụng công cụ này vào việc chụp ảnh, lướt web, gửi và nhận các keitai qua e-mail sớm hơn rất nhiều so với bạn bè cùng trang lứa của họ ở phương Tây.
 |
| Giới trẻ Nhật rất nhanh nhạy trong việc nắm bắt công nghệ hi-tech. |
Nhiều nhà xuất bản đã nhanh tay xây dựng các trang web bán tiểu thuyết. Ở đó, người sử dụng điện thoại có thể tải tác phẩm với chi phí khoảng 300 yen (45 nghìn đồng) một tháng. Nhà cung cấp sẽ chia tiểu thuyết thành các phân đoạn nhỏ, mỗi đoạn mất khoảng 3 phút đọc, tương ứng với thời gian giữa hai bến đỗ của hệ thống tàu điện ngầm ở Nhật.
Ngoài việc chia cắt tiểu thuyết, câu văn trong tác phẩm cũng thường rất ngắn. Bởi diện tích trung bình của các màn hình điện thoại di động chỉ chứa được 100 ký tự.
Cũng giống như thế hệ tác giả của nó, nhân vật của loại hình keitai shosetsu thường là giới trẻ thành thị mang nhiều bi kịch hiện đại như bị cưỡng bức, hãm hiếp, dính HIV. Một nhà xã hội học Nhật nhận xét: "Cốt truyện tiểu thuyết di động rất ủy mị, sướt mướt và ít tính văn học".
Nhưng tất nhiên, đó lại chính là sức hấp dẫn của keitai. "Học sinh trung học thường coi nội dung tiểu thuyết di động như là cuộc đời thực. Đối với họ, đây là loại hình giải trí có thể thay thế nhạc pop và truyện tranh", tạp chí văn học Bungakukai nhận định.
Người ta đã trích dẫn một số câu văn để minh chứng cho tính chất phi văn chương của tiểu thuyết di động: "Tôi lùn, tôi ngốc, tôi không xinh, tôi vô giá trị và tôi chẳng có ước mơ gì". (Love Sky - Mika).
"Ngay từ hồi lớp 8, tôi đã có những trải nghiệm mình chưa từng biết và tôi đã học được những điều không bao giờ nên học. Tôi đã bị vấy bẩn". (Red String - Mei).
"Tôi không có bạn gái, nhưng tôi thích cô hàng xóm. Cô ấy cũng chả có người yêu hay bạn bè gì cả. Trông cô khá buồn rầu. Đó là câu chuyện của chúng tôi". (If You - Rin).
(Nguồn: TOL)
|
