|
Hội thảo văn thơ trẻ TP HCM: Không có thời gian tranh luận
Có 10 tham luận được các cây bút trẻ đọc cho người dự thính. Gói gọn vào buổi sáng 14/10, hội thảo văn học, phải 4 năm mới có dịp tổ chức, kết thúc trong không khí hòa bình đến bất ngờ. "Đợt sóng ngầm" được chờ đợi sẽ có dịp tuôn trào khi các nhà văn, nhà thơ trẻ "chạm trán", rốt cuộc đã không xảy ra.
Nhiều người chờ đợi nhiều vấn đề "nóng" của văn chương TP HCM sẽ được đem ra bàn luận, phân tích, đánh giá tại hội thảo văn chương hiếm hoi, quy tụ được gần 100 nhà văn, nhà thơ và đại biểu về tham dự. Trước khi sự kiện này mở màn, văn đàn thành phố vẫn đang "nóng" với những tranh cãi về thơ truyền thống, thơ cách tân; về tình dục trong văn chương và trong thơ; về nhà văn, nhà thơ trẻ và cuộc sống trên blog (nhật ký điện tử); về việc nhà thơ Lê Thiếu Nhơn nhận định chất lượng của tập thơ Gửi VB của nhà văn Phan Thị Vàng Anh.
 |
| Từ phải qua: nhà thơ Lê Minh Quốc, Trương Nam Hương, nhà văn Nguyễn Thu Phương và nhà thơ Phan Hoàng. Ảnh: A.V. |
Thế nhưng, phần lớn vấn đề vẫn còn bỏ ngỏ và hội thảo tập trung vào nghe đọc tham luận chuẩn bị từ trước. Trong 10 tham luận, có hết 6 bài viết đề cập đến sự phát triển của thơ. Nhà thơ Ngô Thị Hạnh bàn về vấn đề xuất bản thơ trẻ với nhu cầu cần thiết phải kết hợp 3 hình thức: truyền thống (in thành sách), xuất bản trên mạng. Nguyễn Hữu Hồng Minh, Nguyệt Phạm, Lê Thiếu Nhơn... trăn trở về cách tân thơ. Ngược lại, nhà thơ Bùi Thanh Tuấn và gương mặt thơ trẻ Lê Thùy Vân khẳng định, vẫn sẽ luôn trung thành với thơ truyền thống và muốn giữ gìn nét đẹp, nét "quê" cho ngôn ngữ thơ ca.
 |
| Bà Nguyễn Thế Thanh (trái) trao đổi cùng những đại biểu về tham dự Hội nghị văn thơ trẻ TP HCM. Ảnh: A.V. |
Nhà văn Nguyễn Thu Phương cho biết, chị cảm thấy khá lạc lõng khi là cây viết duy nhất có mặt tại hội thảo đọc tham luận về văn học trẻ và tình dục. Khẳng định chỉ nhìn nhận vấn đề rộng lớn này với góc nhìn chủ quan, Thu Phương cho biết: "Với nhiều tác giả trẻ và mới xuất hiện, sex được họ xem là yếu tố đặt lên hàng đầu". Theo chị, điều này làm cho người trong nghề phải băn khoăn và suy nghĩ rất nhiều. Có được một tác phẩm mang yếu tố sex mà thấm thía, sâu sắc không phải dễ, trong khi không ít tác phẩm hiện nay, dày đặc yếu tố sex mà không biết nhằm vào mục đích gì.
Nhà thơ Thục Linh và nhà văn Hoài Hương có hai bản tham luận tâm huyết về văn xuôi. Nhưng cả hai tác giả này đều vắng mặt. Vì thế, cũng như những người đã đọc tham luận tại hội thảo, những câu hỏi mà hai tác giả này nêu ra như: "Mở cửa văn học - Mở từ đâu?" (Thục Linh) và "Nhà văn trẻ đang ở đâu?" (Hoài Hương) đều là câu hỏi không lời hồi đáp, không tranh cãi, lẫn phản biện.
Ngay cả nhà văn Vũ Đình Giang có mặt tại hội thảo, là người sắp cho ra mắt một quyển tiểu thuyết hiện đại, với đầy đủ các yếu tố sex, bạo lực và tình yêu đồng tính, hứa hẹn gây nhiều bất ngờ, cũng khá kiệm lời. Các gương mặt Nguyễn Danh Lam, Nguyễn Vĩnh Nguyên, Trần Nhã Thụy... là những nhà văn có tác phẩm được chú ý trên văn đàn TP HCM trong vài năm trở lại đây, đều vắng mặt.
Sau khi các bản tham luận được trình bày xong, chủ tọa thông báo hội thảo dành ra 15 phút để... tranh luận. Và rốt cuộc, chẳng có cuộc "chạm trán", chất vấn cần thiết nào giữa các quan niệm, các suy nghĩ về viết lách của người viết. Hội thảo kết thúc trong không khí vui vẻ, thoải mái.
Tham dự sự kiện này từ đầu đến cuối, bà Nguyễn Thế Thanh, Phó giám đốc Sở văn hóa thông tin TP HCM, nhận xét: "Người viết trẻ hay vin vào nhịp sống quá nhanh của ngày hôm nay, hoặc là những yếu tố khách quan nào đấy hạn chế ngòi bút của họ. Theo tôi, không nên vin vào lý do gì cả. Để viết, trước hết cần có cái tâm và cái tài. Tại sao chính các cây bút trẻ không thấy trách nhiệm phải cấu trúc lại xã hội của mình?".
Nhân dịp này, bà Thế Thanh gửi lời mời các nhà văn, nhà thơ, tham dự hội nghị chủ đề Đời sống văn học nghệ thuật TP HCM thời kỳ hội nhập vào ngày 16/10, tại khách sạn Majestic. Đây sẽ là một dịp quan trọng nữa để bàn luận về sự phát triển của văn học TP HCM.
Tại hội thảo, Hội nhà văn TP HCM đã trao giải thưởng văn học của Hội năm 2007. Năm nay, không có tác phẩm đoạt giải thưởng, mà chỉ có tặng thưởng được trao cho hai tác giả Lê Thiếu Nhơn (tập thơ Trong bóng người xưa - NXB Văn Nghệ TP HCM) và Liêm Trinh (tập truyện ngắn Mỹ nhân ngư, NXB Hội Nhà Văn).
 |
| Từ phải qua: Nhà văn Nguyễn Quang Sáng trao tặng thưởng cho nhà thơ Lê Thiếu Nhơn, nhà văn Liêm Trinh. |
Nhà thơ Lê Minh Quốc và Trương Nam Hương "bật mí", hai anh đang cùng một số nhà văn trẻ ráo riết vận động thành lập Giải thưởng văn thơ trẻ TP HCM. "Ngoài Hà Nội đã có giải thưởng Lá Trầu dành cho nhà thơ nữ do một đơn vị kinh tế tài trợ. Nên chúng tôi hy vọng TP HCM cũng có một giải thưởng như thế, vì đó là một động viên lực cho anh em trên con đường viết lách", tác giả tập thơ Hành trình của con kiến cho biết.
Ý kiến của đại biểu tham dự hội thảo về thực trạng phát triển văn thơ trẻ TP HCM:
Nhà văn Nguyễn Quang Sáng:
 |
| Nhà văn Nguyễn Quang Sáng. |
Anh em nhà văn, nhà thơ trẻ bây giờ giỏi lắm. Họ có nhiều thông tin, họ biết nhiều điều mà người viết thế hệ tôi không có cơ hội biết. Nhưng điều tôi còn băn khoăn là họ chưa tập trung theo đuổi đề tài của mình đến tận cùng. Đầu óc của anh em còn nhiều phân tán. Mà muốn thành công thì phải đeo đuổi đề tài đến tận cùng và sống trung thực với đề tài đó.
Ngay cả chuyện đi thực tế của anh em nữa, tôi nghĩ đừng mong chờ vào Hội nhà văn làm gì. Cứ tự mình bươn chải, tự mình tổ chức đi với nhau. Không phải tôi khinh thường Hội mà chỉ đơn giản vì Hội mình không có tiền.
Nhà văn Dương Thụy:
 |
| Tác giả của "Oxford thương yêu" tại hội thảo. |
Tôi rất xúc động khi tham dự hội thảo vì lâu lắm rồi mới có một dịp để chúng tôi gặp gỡ nhau, để biết nhà văn, nhà thơ trẻ còn nhiệt tình với. Mấy năm qua, những gương mặt trẻ của TP HCM rất chịu khó viết, tập truyện ngắn và thơ phát hành nhiều. Chưa nói đến chất lượng, nhưng chỉ nhìn số lượng cũng thấy sự xôm tụ này là đáng mừng. Vì quả thật, trong giai đoạn hiện nay, người trẻ phải rất vất vả để theo nghề viết. Cuộc sống hiện tại có quá nhiều công việc, nhiều thú vui khác lôi kéo nhà văn và cả độc giả ra khỏi trang sách.
Để có thể viết, tôi thấy mình như còn "ăn cắp" thời gian của công việc chính mình đang làm, của gia đình. Nhiều khi tôi rất áy náy khi không dành trọn vẹn cho văn chương. Nhưng có khó khăn thế nào, tôi luôn tự hứa với bản thân là phải gắn bó với công việc viết lách, vì đó là tình yêu của tôi.
Nhà văn Nguyễn Hồng Lam:
 |
| Nhà văn - nhà báo Nguyễn Hồng Lam. |
Sau phần đọc tham luận, hội thảo dành cho các đại biểu 15 phút để tranh luận. Tôi thấy với lượng thời gian như thế thì chúng ta chẳng cần tranh luận để làm gì.
Đọc qua tuyển tập Thơ văn trẻ TP HCM, tôi nhận thấy, văn chương của người trẻ hôm nay còn mãi luẩn quẩn với chuyện riêng tư của họ chứ chưa có gì bật lên cả. Liệu văn chương của chúng ta có nghèo trí tưởng tượng quá chăng? Bản thân tôi từ lâu đã chuyển sang nghề làm báo và chuyên viết ký sự, vì tôi rất thích cái vốn sống đang cuộn chảy trong cuộc đời ngoài trang văn.
Nhà văn Bùi Anh Tấn: Tôi không muốn phát biểu nhiều. Chuyện văn chương mỗi người một ý, nên tôi nghĩ đến 100 năm sau vẫn chưa nói hết. Nhưng có một điều tôi thắc mắc "Tại sao một hội như Hội nhà văn TP HCM mà không có một trang web riêng để giới thiệu hoạt động và bộ mặt của mình?". Nếu mà có mặt của chủ tịch hội tại đây, tôi sẽ hỏi ông câu này.
Anh Vân
|
