|
Văn học Trung Quốc đắt hàng ở nước ngoài
Trong những thập kỷ gần đây, Trung Quốc đã khai sinh ra một lớp nhà văn gây ấn tượng tốt với nhiều nhà xuất bản danh tiếng tại Mỹ và châu Âu. Tác phẩm của họ sản xuất ở Trung Quốc nhưng được đọc trên toàn thế giới.
Wild Swans (Những thiên nga hoang dã) - hồi ký về 3 thế hệ gia đình tác giả Jung Chang (Trương Nhung) - xuất bản năm 1992, tiêu thụ 10 triệu bản và được đánh giá là cuốn tiểu sử giàu chất liệu lịch sử nhất. Wild Swans là một hiện tượng xuất bản mang lại thành công cho một tác giả mà ở tuổi 16, từng phải nhét bài thơ đầu tay của mình xuống bồn cầu nhà vệ sinh vì sợ những người lãnh đạo của bố phát hiện ra.
 |
| Nhà văn Vệ Tuệ. |
Kể từ đó, thị hiếu của độc giả phương Tây với những trang viết của các tác giả Trung Quốc ngày một biến chuyển, chậm nhưng chắc chắn là có thay đổi, Sau Wild Swans và Red Dust của Mã Kiến - cuốn sách đoạt giải Thomas Cook Travel năm 2002 - một lối nhỏ dẫn vào thế giới văn học Trung Quốc đã mở ra trước mắt độc giả nước ngoài.
Năm 2000, Cao Hành Kiện đoạt giải Nobel như một ghi nhận cuốn tiểu thuyết Linh Sơn của ông. Năm 2001, bản quyền cuốn tiểu thuyết Bảo bối Thượng Hải của Vệ Tuệ được bán cho19 quốc gia sau khi 40.000 bản cuốn sách này bị đốt tại Trung Quốc.
Năm ngoái, cuốn tiểu thuyết Từ điển Trung - Anh bỏ túi dành cho những người đang yêu của Xiaolu Guo lọt vào chung khảo giải Orange. Và Serve the People của Yan Lianke tự tin là một trong những tác phẩm ăn khách của mùa hè năm nay.
 |
| Bìa cuốn "Bảo bối Thượng Hải" bản tiếng Anh. |
Có khá nhiều chuyện thú vị quanh cái nhãn “Bị cấm ở Trung Quốc” được dán lên các ấn bản phát hành tại Trung Quốc của cuốn Serve the People. Kiểm duyệt luôn là một hình thức tiếp thị tốt nhất cho các cuốn sách. Những cuốn sách bị cấm đoán luôn khiến cho độc giả phương Tây thích thú bởi hai lý do: Được thưởng thức quả cấm văn học và được ve vãn lòng hãnh diện khi so sánh với đời sống xuất bản tại đất nước mình.
Michel Hockx, giáo sư văn học Trung Quốc tại Đại học London nhận xét, nhiều nhà văn Trung Quốc coi kiểm duyệt là một con đường tắt để tiếp cận các nhà xuất bản nước ngoài. Nhiều người còn khai khống rằng tác phẩm của mình bị cấm, dù trên thực tế, các nhà chức trách chẳng hề để mắt đến chúng.
"Trong trường hợp của Yan Lianke, tôi nghĩ lệnh cấm là có thật”, ông nói.
Toby Eady, người đã mất 7 năm để đưa cuốn hồi ký của Jung Chang sang Mỹ, cho rằng ngôn ngữ là một bức vạn lý trường thành tạo nên sự khác biệt giữa những tác phẩm viết bằng tiếng Trung, dịch sang tiếng Anh và tác phẩm viết bằng tiếng Anh của các nhà văn người Trung Quốc. Nhà văn Ezra Pound từng gọi văn tự Trung Quốc là "loại chữ tượng hình giàu tính nghệ thuật và bắt mắt".
 |
| Nhà văn Cao Hành Kiện. |
Esther Tyldesley, người dịch các tác phẩm của nhà văn Xinran lại so sánh việc chuyển ngữ tiếng Trung sang tiếng Anh cũng giống như là “bắt các đám mây nhốt vào trong hộp”. Bà nhấn mạnh, chuyển tải hết sự tinh tế của lối chơi chữ trong ngôn ngữ này là điều bất khả. Mặc dù, Tyldesley từng sống thời thơ ấu ở vùng nông thôn Trung Quốc suốt 4 năm và có chồng là người Trung Quốc bản địa. Để hoàn thành bản dịch Miss Chopsticks của Xinran, bà đã phải hỏi tác giả rất nhiều thứ về các chi tiết vụn vặt xoay quanh cuộc sống ở Nam Kinh. “Rất may cho tôi là Xinran luôn sẵn lòng trả lời các câu hỏi”, Tyldesley nói.
Có cùng quan điểm với Eady, Cao Hành Kiện cho rằng, các nhà văn Trung Quốc nên viết bằng tiếng phổ thông và khai thác tối đa cái tôi cá nhân bị kìm hãm suốt một thời gian dài. Trong A Case for Literature, nhà văn Nobel viết: "ngôn ngữ tiếng Trung hiện đại rất thích hợp để diễn tả các vấn đề tâm lý và tiềm thức…”.
(Nguồn: Telegraph)
|
