|
Sức mạnh và sự bất lực của 'Harry Potter'
Trong những phép màu mà “Harry Potter” tạo ra, không có gì mạnh mẽ bằng việc, bộ truyện đã thay đổi thói quen đọc sách của giới trẻ. Các bậc phụ huynh “nợ” series truyện này, bởi nó tạo nên nguồn cảm hứng để trẻ em tìm đến sách vở trong một thế giới giải trí mà tin nhắn và âm nhạc download giữ vị thế thống trị.
Không có gì phải nghi ngờ, bộ truyện Harry Potter là một hiện tượng xuất bản. Sau 10 năm kể từ khi tập đầu tiên ra mắt, series này đã tiêu thụ được 325 triệu bản, trong đó, riêng thị trường Mỹ là 121,5 triệu. Trước khi có Harry Potter, rõ ràng là người ta không hề nghe đến chuyện trẻ em lại đi xếp hàng chỉ để mua một cuốn sách. Những đứa trẻ trước đây chỉ đủ kiên nhẫn đọc những mẩu truyện ngắn thì bây giờ có khả năng ngốn hết cả 700 trang chỉ trong vòng một ngày.
Nhưng các chuyên gia giáo dục và các nhà nghiên cứu cho rằng, Harry Potter không đủ sức khiến giới trẻ bỏ các trò game để quấn quýt lấy sách. Nhiều độc giả nhí bắt đầu cảm thấy quá tải khi chiều dày của tập truyện ngày một tăng lên (Sorcerer’s Stone chỉ 309 trang còn Deathly Hallows đã vụt lên 784 trang). Dana Gioia, chủ tịch Quỹ Bảo trợ Nghệ thuật quốc gia Mỹ cho biết: “Hàng triệu trẻ em đã say mê đọc Harry Potter. Nhưng vấn đề là ở chỗ, vài ba năm mới có một tập sách như thế sẽ không đủ sức cứu vãn sự suy thoái của văn hóa đọc”.
 |
| Harry Potter đã làm say mê nhiều thế hệ độc giả. | Nhiều ý kiến cũng cho rằng, một mình Harry Potter không thể làm thay đổi cục diện đời sống tinh thần của giới trẻ.
Càng lớn, độc giả càng ít thiết tha hơn với Harry. Nhiều người chuyển từ Harry Potter sang các cuốn sách khác, nhưng một số thì bỏ hẳn thói quen đọc sách.
Ví dụ thứ nhất là Avram Leierwood. Hồi 7 tuổi, cậu bé thường đọc Harry Potter với mẹ. “Chúng tôi ngồi dưới một tán cây trong vườn và thay phiên nhau đọc”, bà Leierwood, mẹ cậu kể lại.
Nhưng trong khi Leierwood vẫn là một độc giả trung thành thì ở tuổi 15, Avram đã “thay lòng đổi dạ”. Khi Deathly Hallows xuất bản, cậu sẽ đang vi vu trong chuyến du lịch bằng cano. Avram nói: “Cháu không có nhiều thời gian để đọc sách đâu. Cháu thích ra ngoài với bạn bè, tán gẫu, xem ti vi, đi công viên và chơi Frisbee”.
Một khảo sát được thực hiện với các học sinh lớp 4 và lớp 8 cho thấy: thú vui đọc sách của các em giảm từ 43% (ở học sinh lớp 4) xuống còn 19 (lớp 8) vào thời điểm năm 1998 – khi Sorcerer’s Stone được xuất bản tại Mỹ. Năm 2005, khi Harry Potter and the Half-Blood Prince ra đời, một khảo sát tương tự cũng được triển khai và đem lại kết quả không mấy khác biệt.
 |
| Harry Potter đã thân thuộc với từng góc phòng của các cô bé. | Tuy vậy, bất chấp các số liệu nghiên cứu tiết lộ thực trạng đáng buồn của văn hóa đọc, nhiều người vẫn phải thừa nhận sức mạnh của Harry Potter.
“Các bậc phụ huynh thường nói: ‘Con trai tôi chẳng đọc sách bao giờ. Nhưng bây giờ, nó đỏ đèn và thức rất khuya chỉ vì không thể nào nào đặt cuốn sách (Harry Potter) xuống”, Linda B. Gambrell, chủ tịch Hiệp hội Đọc quốc tế cho biết.
Một thống kê của Yankelovich tiết lộ: 51% trong số 500 trẻ em được khảo sát thừa nhận, chúng không hề đọc sách để giải trí trước khi biết đến Harry Potter. 75% khẳng định, bộ sách đã gợi nên ở chúng niềm đam mê để tiếp cận những tác phẩm khác.
Trước khi khám phá ra Harry Potter, Kara Havranek, 13 tuổi, thường dành thời gian rong chơi ở khu ngoại ô Parma hoặc chơi các trò game như Crash Bandicoot. Nhưng sau khi bập vào Sorcerer’s Stone, Kara đã lần lượt ngốn hết 6 tập sách và trang trí phòng ngủ của mình bằng tất cả những gì liên quan đến Harry.
Say mê đến vậy, nhưng Kara không chắc là mình có còn đam mê sách vở như thế không sau khi series truyện của Rowling kết thúc: “Lúc nào hết Harry Potter, chắc cháu không đọc nhiều như thế này nữa đâu”.
Một số chuyên gia giáo dục cho rằng, việc khuyến khích trẻ em đọc nhiều tác phẩm hư cấu không hẳn đã là một giải pháp đúng đắn. “Nếu bạn chú ý đến những loại sách mà người ta cần đọc để xin việc, bạn sẽ thấy chúng chẳng liên quan gì đến loại văn kể chuyện cả”, Michael L. Kamil, giáo sư Đại học Stanford nói, “Tôi không khẳng định là chúng ta không nên để con trẻ đọc sách văn chương nhưng chúng ta đã cường điệu hóa loại sách này quá”. Theo ông, giới trẻ cần những đầu sách cung cấp nhiều thông tin hơn – những thứ mà sau khi đọc xong, chúng có thể thực hành được chút ít.
(Nguồn: nytimes)
|
