|
Lê Ngân Hằng rải chiếu mời khách thơ
Không lặng lẽ như tập thơ đầu tay "Xe chở mùa", đứa con tinh thần thứ hai - “Orient - trên những vòm cây” - được Lê Ngân Hằng ra mắt bằng một lối giới thiệu giản dị và cầu thị. Trong không gian ngoài trời tại Bảo tàng Dân tộc học (Hà Nội), chị mời độc giả ăn kẹo lạc, uống nước vối và nghe thơ trên chiếu.
Không bị giới hạn bởi những khán phòng chật hẹp, thơ được đưa ra giữa thiên nhiên, trong một không gian như-không-sắp-đặt nhưng lại đầy chủ ý của những người tổ chức: có nến, có chiếu, có ca trù, có kẹo và nước… như lối thưởng thơ dân dã nhưng sang trọng của các thi nhân xưa. Những câu thơ hay được tác giả chọn treo lủng lẳng và bắt mắt trên những cột gỗ nhà sàn của người Tày: "Rồi tất thảy tan biến vào yên tĩnh vòm cây đồng cỏ.../ Đàn bò đứng tụ mãi dưới mưa", "Cùng bầu vú này chàng đã uống no nê/ Đã run rẩy đã cuống cuồng lục tìm trong cơn đói khát".
 |
| Thơ trưng trên mẹt đan. | Ông Đoàn Tử Huyến, Chủ tịch Trung tâm Văn hoá Đông Tây, đơn vị đồng tổ chức buổi giới thiệu thơ với công ty EVAcom hy vọng, đây sẽ là sự gợi mở cho một cách tiếp cận văn hóa đọc trong thời đại thống trị của công nghệ số.
Bất chợt lạc vào không gian thơ trong một chuyến tham quan tại Bảo tàng Dân tộc học, Mark Amason, sinh viên ngành Xã hội học Canada say sưa thưởng thức những điệu ca trù của nghệ sĩ Bạch Vân và bày tỏ: "Ở đây, tôi không hiểu gì cả ngoài chữ 'Orient'. Nhưng tôi thích ca trù và tôi thấy chương trình hôm nay mang nhiều không khí phương Đông. Người Việt Nam cũng rất yêu thơ".
Lê Ngân Hằng không giải thích cho tên tập thơ mang tính chất “đông tây kết hợp” của mình. Chị chỉ gợi ý bằng một vài câu thơ trong tập:
“Một ngày Phương Đông
Tháng sáu
Dưới bầu trời Chín nắng
Tiếng khóc sẽ cất lên Chữ Cái đầu tiên trong những chữ cái ghép O R I E N T…”.
Nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo tự suy diễn: “Orient có thể hiểu là phương Đông. Phương Đông trên những vòm cây cũng là một cách đặt vấn đề rất hay. Nhưng Orient có thể là họa mi - họa mi trên những vòm cây. Theo tôi được biết, Thụy Sĩ có hãng đồng hồ Orient nổi tiếng, nếu hiểu như vậy, phải chăng Ngân Hằng muốn bằng cách này diễn tả sự trôi chảy của thời gian qua những vòm cây?”.
 |
| Tác giả và nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên. | Orient - Trên những vòm cây là hợp tuyển nhiều đoạn thơ thành một bài thơ dài/ tựa như một trường ca. Nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên nhân xét: “Orient có nhiều cây thơ sâu, thể hiện sự suy ngẫm của tác giả về nghề, về thơ ca, về tương lai của văn hóa đọc”. Ông lấy ví dụ:
“Ngày mai đến chữ có thể ly dị nhau không ngại ngần phản bội đứng cạnh tình tứ với một chữ khác mong tìm ra nghĩa mới
Chữ nghĩa nơi đây từng là một cuộc chiến
Không có chỗ để chôn xác chết vì khản giọng hò hét ồn ào vô cảm”.
Còn thi sĩ, dịch giả Dương Tường, người đầy tâm huyết với các tác giả trẻ, rộng lượng: "Tôi là người rất dễ dãi trong cuộc sống thường nhật nhưng rất khó tính trong vai trò của một người đọc. Nhưng khi đọc thơ của Hằng, tôi thấy hài lòng và tin tưởng vào thế hệ trẻ".
Không chỉ đến với độc giả bằng lời, Orient - Trên những vòm cây còn là tuyển tập những hình ảnh minh họa độc đáo của họa sĩ Lê Thiết Cương. Câu chữ, lời thơ trong Orient không trình bày không theo lối thông thường mà được design một cách đặc biệt, lúc to, lúc nhỏ, lúc thồi ra, thụt vào đầy ngẫu hứng.
Ý thức được sự ế ẩm của thơ ca trong cuộc cạnh tranh không cân sức với các phương tiện truyền thông và Internet, Lê Ngân Hằng luôn muốn tìm một lối đi lạ. Chị từng tâm sự về thái độ can đảm viết trường ca của mình rằng: "Orient chứa khoảng 6.300 chữ, hợp tuyển các đoạn thơ ghép lại thành một bài thơ dài từ đầu đến cuối. Mọi người thường vẫn quen viết và đọc những bài thơ riêng lẻ, bản thân tôi cũng vậy. Lần này tôi muốn thử làm mới mình, làm khác đi". Và cách giới thiệu thơ trong một không gian đầy ngụ ý kết hợp với nghệ thuật sắp đặt và trình diễn cũng là một nỗ lực kéo thơ đến gần hơn với công chúng.
Tuy nhiên, với ý tưởng đưa thơ đến với độc giả một cách trung thực nhất, trực tiếp nhất và thơ nhất, nghĩa là tạm thời không cần đến sự can thiệp của công nghệ âm thanh, buổi đọc thơ đã không thành công một cách trọn vẹn. Tiếng loa thùng ầm ĩ vang lên từ buổi sinh hoạt văn nghệ cạnh đó luôn luôn lấn át những người yêu thơ "không cần mic".
|
