Đời sống văn nghệ

Thứ hai, 29/01/2007, 11:30
 

Nghệ thuật viết tiểu thuyết chick-lit

Sarah Mlynowski - Farrin Jacobs

Như tiểu thư Bridget Jones [1] từng nói, viết tiểu thuyết chick-lit “dễ ợt”. Tất cả những gì bạn cần là một cô gái mê shopping, sau một chuỗi các tình tiết gây cười, bất ngờ gặp được chàng trai trong mộng. Dưới đây là lời khuyên của nhà văn Sarah Mlynowski và biên tập viên Farrin Jacobs dành cho những người muốn thành công với loại văn học dễ đọc dành cho giới trẻ này.

Thế nào là tiểu thuyết chick-lit?

Trái với những gì người ta thường nghĩ, tiểu thuyết chick-lit không chỉ viết về giày dép, quần áo hay cách tiêu tiền. Tất nhiên là nhân vật trong các tác phẩm này thường có niềm đam mê đặc biệt đối với thời trang, nhưng nếu bạn tìm đến nó chỉ vì muốn tìm hiểu về các nhà thiết kế danh tiếng thì thà đọc tạp chí Vogue còn hơn. Chick-lit cũng không chỉ là câu chuyện về cuộc săn đuổi các chàng trai tốt mã. Những tình yêu được miêu tả có thể tràn ngập hạnh phúc hoặc đau khổ, nhưng qua đó, chick-lit còn kể về con đường “khám phá chính mình” của nhân vật chính. Tác phẩm thường kết thúc theo lối có hậu nhưng kết thúc đó mang nhiều ý nghĩa hơn là sự xuất hiện của một chàng trai tử tế.
Trang bìa cuốn Nhật ký tiểu thư Jones.
Trang bìa cuốn Nhật ký tiểu thư Jones.

Không phải về giày dép, không phải về những chàng trai, vậy chính xác thì chick-lit là gì? Chick-lit là thể loại văn học lạc quan, hài hước về nhân vật người phụ nữ hiện đại trong những mối quan hệ công việc, bạn bè, gia đình hoặc tình yêu. Đó là câu chuyện về những cô gái mới lớn, băn khoăn xem mình là ai, mình cần gì và đôi lúc nỗ lực đấu tranh để chống lại những ham muốn của chính bản thân. Đó là sự thể hiện cách quan sát cuộc đời, tìm ra những điều hài hước trong vô vàn các tình huống thường nhật, cảnh vật và con người. Đó là những người phụ nữ ám ảnh bởi nỗi lo lắng về tuổi tác (nhân vật nữ trong tiểu thuyết loại này có thể ở mọi lứa tuổi, từ trẻ đến trung niên). Tiểu thuyết thường do các nhà văn nữ viết. Thực sự, văn học chick-lit phản ánh cuộc sống của người phụ nữ hiện tại – hy vọng, ước mơ và thử thách, đau khổ của họ.

Xây dựng nhân vật chính

Yếu tố quan trọng nhất trong một cuốn tiểu thuyết chick-lit là nhân vật chính. Cô ấy có thể là bất cứ ai với những vấn đề ngẫu nhiên, tình cờ xảy ra nhan nhản trong cuộc sống. Cô ấy tự tin nhưng bấp bênh, thanh lịch nhưng khờ khạo, dễ thương nhưng không hoàn thiện. Cách tạo dựng nhân vật sẽ phụ thuộc rất nhiều vào việc bạn là ai và bạn thường xuyên chơi với những người như thế nào trong cuộc sống.

Giống bạn nhưng hài hước hơn

Phần lớn các nhà văn thừa nhận rằng, mặc dù không có ý định tạo ra nhân vật chính từ hình ảnh của mình nhưng thỉnh thoảng họ không hoàn toàn khách quan nổi. Luôn có một ít bản thân mình hòa lẫn vào nhân vật chính hoặc nhân vật thứ và đó là điều bình thường. Chẳng việc gì phải xấu hổ hay tìm cách né tránh cả.

Nhưng hãy nhớ là: bạn đang viết tiểu thuyết. Tất nhiên là bạn viết một ít về mình, một ít về những gì mình biết nhưng cũng đừng sợ hãi nếu câu chuyện đi sang một hướng hoàn toàn khác. Bạn và nhân vật chính có thể giống nhau ở một số điểm chứ không cứ phải trùng khớp lên nhau.

Lắng nghe nhân vật

Chúng tôi phải nhấn mạnh điều này: đừng bắt nhân vật phải nhất nhất đi theo một con đường định sẵn chỉ bởi bạn cho rằng, chỉ với con đường đó, bạn mới dẫn dắt nhân vật đi từ điểm A đến được với kết cục tốt đẹp. Nếu trong quá trình phát triển của câu chuyện, có điểm nào đó không ổn, bạn có thể phải dừng lại và sửa chữa cốt truyện một chút.

“Nếu từ miệng nhân vật vụt ra một điều gì đó mà bạn nghi ngờ không biết có phải là lời của nhân vật này không thì hãy quay trở lại, đọc và lắng nghe nhân vât”. (Lynda Curnyn, tác giả cuốn Confessions of an Ex-Girlfriend).

Lên đề cương nhân vật

Bạn có thể đã phác thảo ra những nét chính về nhân vật của mình. Nhưng như thế đã đủ chưa. Hãy thử lên một đề cương chi tiết hơn bằng cách trả lời những câu hỏi sau về nhân vật chính:

Tên?
Tuổi?
Dung mạo?
Học vấn?
Miêu tả tính cách nhân vật bằng 5 từ?
Cô ấy làm việc ở đâu? Có năng lực trong công việc không? Tại sao có? Tại sao không?
Công việc mơ ước hoặc cuộc sống mơ ước của cô ấy?
Những thứ khiến cô ấy bực mình?
Thói quen xấu của cô ấy?
Mọi người thích cô ấy ở điểm gì?
Những thứ cản trở cô trên con đường tìm kiếm hạnh phúc?
Người cô ấy tin yêu nhất (và vì sao?)
Người cô ấy nên tin nhất (và vì sao?)
Chàng trai trong mộng của cô ấy?
Cô ấy làm gì để giải trí?

Vòng cung phát triển của nhân vật

Viết một cuốn tiểu thuyết, nghĩa là bạn đã ném nhân vật vào một chặng hành trình, thường là hình vòng cung. Nhân vật bắt đầu ở điểm A và kết thúc ở điểm B. Khoảng giữa là những gì mà tác phẩm phải kể với người đọc.

Khi viết, bạn phải chú ý đụng được tới những điểm sau:

Điểm rơi: Nếu chắng có phiền muộn xảy ra trong cuộc đời nhân vật của bạn, cô ấy sẽ chẳng có cớ gì để vượt qua cả.

Leo dốc: Cô ấy sẽ phải vượt từ cái vũng lầy mà mình vừa rơi xuống để lên một địa điểm cao hơn, có thể theo đúng hướng hoặc không. Nhưng chắc chắn là cô ấy phải chuyển động.

Chướng ngại vật: Đừng để hành trình nhân vật trở nên bằng phẳng quá. Người đọc luôn thích các xung đột.

Vực thẳm: Khi mọi chướng ngại vật đều tập trung chĩa vào nhân vật chính, cô ấy sẽ rơi xuống tận đáy vực thẳm.

Vượt lên vực thẳm: Cô ấy tìm được cách giải quyết cho những vấn đề mà mình gặp phải.

Kết thúc có hậu: Cô ấy tìm được hạnh phúc, hoặc ít nhất, cuốn tiểu thuyết cũng phải tìm được điểm kết thúc của nó.

Dùng từ ngữ

Thử tưởng tượng xem, người bạn thân nhất của bạn ở trường học vừa khám phá ra một từ mới và cứ 5 phút lại dùng nó một lần. Điều không mong đợi sẽ xảy ra: sự nhàm chán. Bạn biết mình sẽ bực tức thế nào nếu gặp phải tình huống đó. Đừng để chuyện tương tự xảy ra trong cuốn tiểu thuyết của bạn.

Đối thoại

Cách tốt nhất để kiểm tra xem đối thoại trong tác phẩm có ổn không là đọc to chúng lên. Đối thoại có thể quyết định đến thành bại của một cuốn tiểu thuyết. Bạn hẳn không muốn nhân vật của mình liến thoắng một cách sáo rỗng và vô vị. Nếu vậy, hãy bổ sung vào lời đối thoại những câu miêu tả hành động. Thay vì viết: “Không’, nàng thút thít” hay “‘Anh không đi. Em một mình đi”, chàng xua tay”; bạn hãy viết: “Không”, nàng cảm thấy nước mắt đã lưng lưng trên hàng mi’ và Anh không đi, Em đi một mình đi”, chàng buông tay nàng ra và dứt khoát quay lưng.

Thanh Huyền dịch

(Nguồn: Timesonline)

[1] Nhân vật trong cuốn Nhật ký tiểu thư Jones - một trong những cuốn tiểu thuyết chick-lit đầu tiên giành được thành công lớn.,

Các bài khác:
 

 
Tác giả Tôtem sói lộ diện
Góp ý với Y Ban về "I am Đàn bà"
Vi Thùy Linh từng mơ làm diễn viên điện ảnh
Nguyễn Ngọc Tư: 'Tôi điên không đều'
 
 
A B C D Đ E F G H
I J K L M N O P Q
R S T U V W X Y Z
Thiếu nữ đeo hoa tai ngọc trai
Bí ẩn về con chó lúc nửa đêm
Ring - vòng tròn ác nghiệt
Mio, con trai ta