Đời sống văn nghệ
Thứ tư, 27/12/2006, 09:38

Hoạt động viết, xuất bản hồi ký có thể bị điều chỉnh Lam Điền Sau khi website của Bộ VH-TT đăng tin Bộ vừa có công văn số 4993/BVHTT-XB “gửi Thủ tướng Chính phủ về việc viết và xuất bản hồi ký, tự truyện của cán bộ, công chức”, nhiều ý kiến cho rằng việc viết hồi ký là hoạt động riêng tư của cá nhân, và có cần thiết đặt ra việc quản lý hoạt động này không? Trao đổi qua điện thoại với Tuổi Trẻ trưa 26/12, ông Nguyễn Kiểm - Cục trưởng Cục Xuất bản - cho biết, nội dung của công văn trên nêu rõ: Hồi ký của Lý Quí Chung kể lại nhiều sự kiện chính trị tại miền Nam VN trước 1975 “Bộ VHTT đề nghị Thủ tướng Chính phủ ban hành một số văn bản quy phạm pháp luật để điều chỉnh toàn bộ những đối tượng tham gia việc viết và xuất bản hồi ký, tự truyện liên quan đến các vấn đề lịch sử, bí mật công tác và bí mật quốc gia, trong đó quy định cụ thể đối tượng được viết hồi ký, thời điểm viết và những nội dung được viết. Văn bản trên sẽ tạo ra khung pháp lý nhằm chủ động kiểm soát, hạn chế việc tùy tiện công bố bí mật công tác, bí mật quốc gia và có cơ sở để xử lý những đối tượng vi phạm các quy định của pháp luật”. Như vậy, đối tượng được đề cập trong văn bản đề nghị trên là những cán bộ, công chức và các hoạt động viết, xuất bản hồi ký có khả năng “tiết lộ bí mật quốc gia”. “Và điều này hoàn toàn cần thiết bởi lâu nay ta chưa quy định cụ thể về việc này, mà đây là lợi ích quốc gia chứ không phải lợi ích cá nhân nữa” - ông Kiểm nhấn mạnh. Thật ra, điều 10 của Luật xuất bản hiện hành có quy định các hành vi bị cấm trong hoạt động xuất bản. Theo đó, việc tiết lộ bí mật của Đảng, Nhà nước, bí mật an ninh, kinh tế, đối ngoại... đều bị cấm xuất bản. Và theo ông Kiểm, văn bản số 4993/BVHTT-XB của Bộ VHTT thực chất thuộc lộ trình cụ thể hóa những quy định của Luật xuất bản. Người ta đã tốn nhiều tiền để mua tác quyền tự truyện Hillary Clinton vì cuốn sách này chứa nhiều thông tin về chính trường Hoa Kỳ. Ở góc độ người làm công tác xuất bản, ông Lê Huy Hòa - trưởng đại diện NXB Lao Động tại TP HCM - cho biết: “Lâu nay ta vẫn có biện pháp quản lý việc viết hồi ký, hồi ức, tự truyện của các cán bộ. Cụ thể, trong quân đội có quy định cấp hàm nào được viết hồi ký, và tất cả các thể loại hồi ký, tự truyện, hồi ức của tướng lĩnh cán bộ quân đội đều thuộc trách nhiệm xuất bản của NXB Quân đội Nhân Dân”. Rõ ràng quản lý công tác xuất bản thì hoàn toàn hợp lý, nhưng quản lý hoạt động viết hồi ký - dù là đối với cán bộ - cũng khiến người dân có cảm giác “việc riêng tư bị can thiệp khắt khe”. Ngay khi website Bộ VH-TT đưa tin này, cư dân mạng đã xôn xao bàn tán và bày tỏ thái độ. Có nhiều ý kiến cho rằng kiểm soát việc viết hồi ký đối với những cán bộ nắm giữ bí mật nhà nước là việc nên làm. Tuy nhiên, có nhiều ý kiến cho rằng cụm từ “bí mật công tác” được Bộ VH-TT dùng trong công văn nói trên là một khái niệm không rõ nghĩa. Kể cả cách gọi “điều chỉnh toàn bộ những đối tượng tham gia việc viết và xuất bản hồi ký, tự truyện liên quan đến các vấn đề lịch sử” cũng làm nhiều người băn khoăn. Vì lịch sử bản thân mỗi cá nhân gắn liền với lịch sử chung của cộng đồng, đất nước nên nói điều chỉnh việc viết hồi ký, tự truyện “liên quan đến các vấn đề lịch sử” là rất chung chung và dễ gây hiểu nhầm rằng: hễ viết hồi ký liên quan đến lịch sử thì bị hạn chế, mà lịch sử lại là một phạm trù rất rộng, ai cũng thấy mình “thuộc đối tượng bị điều chỉnh”. Dù vậy, đây mới chỉ là công văn của Bộ VH-TT gửi xin ý kiến chỉ đạo của trung ương. Mọi việc sẽ rõ khi đề xuất trên được cụ thể hóa bằng văn bản quy phạm pháp luật, như tinh thần công văn của Bộ VH-TT nêu rõ: “Nếu đề nghị trên được chấp thuận, Bộ VH-TT sẽ khẩn trương soạn thảo văn bản để trình cấp có thẩm quyền ban hành”. (Nguồn: Tuổi Trẻ)

Các bài khác: Ba lần tôi đọc 'Nghìn lẻ một đêm' - Pamuk, Orhan (27/12/2006) Nadine Gordimer và những rủi ro với cuốn tiểu sử - Donadio, Rachel (25/12/2006) Sách ngoại văn giảm giá mạnh - Thoại Hà (23/12/2006) Sóng gió quanh cuốn hồi ký ‘Nếu tôi giết vợ’ - Hà Linh (22/12/2006) Triển lãm về các nhà văn tại nội chiến Tây Ban Nha - H.T. (21/12/2006) Nơi yên nghỉ của các nhà văn lớn - Sarna, Navtej (20/12/2006) Bê bối và tai tiếng trên văn đàn thế giới 2006 - H.T. (18/12/2006) Blitcon hay những kẻ thống trị văn đàn Anh - Sardar, Ziauddin (15/12/2006) Nhà văn Việt Nam rủ nhau lập web - Thất Sơn (14/12/2006) Nhật ký anh em Goncourt - kho giai thoại làng văn Pháp - Thanh Huyền (13/12/2006) Diễn từ Nobel Văn học 2006: 'Cái vali của cha tôi' - Pamuk, Orhan (11/12/2006) Nghi án đạo văn của Ian McEwan - 'bé xé ra to' - Lyall, Sarah (09/12/2006) Chuyện về bút danh và tên tác phẩm - Lê Hồng Thiện (07/12/2006) Giới làm sách Việt Nam trăn trở thời hội nhập - Anh Vân (06/12/2006) Giải Man Asian - cơ hội mới cho nhà văn châu Á - Thanh Huyền (05/12/2006)