|
Bê bối và tai tiếng trên văn đàn thế giới 2006
H.T.
Năm 2006, O.J. Simpson, JT LeRoy, Kaavya Viswanathan và Ian McEwan là 4 nhân vật gây nhiều náo động nhất trên văn đàn Mỹ bằng những sự kiện tai tiếng. Văn học đang dần trở thành một phương tiện "trục danh, trục lợi" cho không ít người.
Năm 1995, khi được tuyên trắng án khỏi tội danh giết vợ - Nicole Brown Simpson - và người tình của vợ là Ronald Goldman, Simpson đã chấp nhận cuộc sống lặng lẽ của một kẻ bị xã hội bỏ rơi, bất chấp anh là một cầu thủ bóng bầu dục nổi tiếng. Nhưng năm nay, Simpson đã chấm dứt sự im lặng bằng cách viết một cuốn sách gây sốc. Với tiêu đề If I Did It (Nếu tôi làm điều đó), cuốn sách đã dấy lên trong dư luận những nghi vấn rằng phải chăng Simpson chính là kẻ giết người. Trong tác phẩm chưa biết nên xếp vào thể loại gì, mà chỉ có thể gọi là hồi ký giả định, Simpson đã vạch ra những việc mà anh đã làm nếu anh thực sự là một tên sát nhân. Sách chưa ra nhưng những bài báo “tiền trạm” và những cuộc phỏng vấn tiếp thị cho cuốn sách đã làm dấy lên làn sóng phẫn nộ trong dư luận. Trước tình hình đó, một tuần trước khi cuốn sách được phát hành, ông trùm truyền thông Rupert Murdoch, người sở hữu hãng Fox và tập đoàn HarperCollins - đơn vị xuất bản If I Did It, đã tuyên bố hủy bỏ mọi hoạt động phát hành: “Tôi và các nhà quản lý đã bàn bạc và thừa nhận với công luận rằng đó là một kế hoạch thiếu cân nhắc”. Việc Murdoch ra lệnh thu hồi tất cả các bản in cuốn If I Did It là do sức ép hay bởi ông ta đã nhìn thấy trước khả năng “khó làm nên chuyện” của cuốn sách, xét về mặt thương mại? Điều này thì không ai dám chắc nhưng dự định “kiếm chác” bằng cách gây sốc của Simpson đã hoàn toàn đổ bể.
 |
| Bốn tác giả gây náo động văn đàn: O.J. Simpson, Ian McEwan, Kaavya Viswanathan và JT LeRoy (từ trái - phải, trên - dưới). |
So với chủ nghĩa cơ hội của O.J., scandal “hồi ký rởm” của James Frey bỗng trở nên nhạt nhẽo. Nhưng đây thực sự là một bài học cho các nhà xuất bản. Xuất bản đầu năm 2003, hồi ký A Million Little Pieces gặt hái thành công lớn về mặt doanh thu. Tháng 9/2003, cuốn sách được chọn giới thiệu trong sô truyền hình của Oprah Winfrey. Nhưng đến tháng 1/2006, website The Smoking Gun đưa ra những bằng chứng thuyết phục chứng minh A Million Little Pieces là một cuồn hồi ký bịa đặt. Frey buộc phải thú nhận trên truyền hình rằng, anh hư cấu một phần cuốn hồi ký. Nhưng bất chấp, cuốn sách vẫn được tiêu thụ với số lượng lớn.
Sự cố Frey đã khiến các nhà xuất bản phải tự đặt ra những câu hỏi nghiêm khắc cho chính mình: Thế nào thì được gọi là hồi ký? Và biên độ phóng bút đối với thể loại hồi ký bao nhiêu thì chấp nhận được?
Nhưng tai tiếng của ngành xuất bản không chỉ dừng lại ở đó. Các nhà làm sách Mỹ còn tiếp tục phải đối diện với “điệp vụ truy tìm bút danh giấu mặt JT LeRoy”. Cuốn tiểu thuyết Sarah, The Heart Is Deceitful Above All Things không phải là của JT LeRoy, một chàng trai lưỡng tính luôn xuất hiện trước công chúng với một tóc mái dài và cặp kính râm trùm mắt, mà là Laura Albert, một phụ nữ 40 tuổi. Còn người đóng thế JT LeRoy chính là Savannah Knoop - em trai người tình của Laura.
Xinh đẹp, thông minh và đã là sinh viên năm thứ hai Đại học Harvard, Kaavya Viswanathan có tất cả những gì mà rất nhiều cô gái ở tuổi cô ao ước. Nhưng hơn thế, Viswanathan còn là một tác giả trẻ giành được bản hợp đồng trị giá 500.000 USD khi xuất bản cuốn tiểu thuyết đầu tay How Opal Mehta Got Kissed, Got Wild, and Got a Life. Tương lai sẽ mở rộng thênh thang với Kaavya nếu tờ nhật báo của Đại học Harvard không phát hiện ra sự thật rằng How Opal Mehta là một tác phẩm ăn cắp. Kaavya không thanh minh được gì trước sự giống nhau kỳ lạ trong các đoạn văn giữa How Opal Mehta và Sloppy Firsts và Second Helpings của Megan McCafferty.
Sự kiện tai tiếng gần đây nhất liên quan đến một trong những tiểu thuyết gia hàng đầu của Anh Ian McEwan. Cuốn sách từng được đề cử Booker 2001 Atonement của ông bị buộc tội đạo một số đoạn trong tự truyện No Time for Romance của Lucilla Andrews. Nhưng cáo buộc này nhanh chóng lắng xuống vì McEwan nhận được sự bênh vực của rất nhiều tên tuổi có uy tín trên văn đàn.
Ngược lại, 2006 là một năm đầy ắp niềm vui với những cây bút như Kiran Desai – đoạt giải Man Booker với The Inheritance of Loss; Richard Powers – giải Văn học quốc gia Mỹ với The Echo Maker; Colm Toibin – giải IMPAC với The Master. Và đặc biệt, sau một năm đầy thử thách với bản lĩnh, tài năng và lòng quả cảm đối diện với sự thật, Orhan Pamuk đã được đền bù xứng đáng bằng Nobel Văn học - giải thưởng mà bất cứ người cầm bút nào cũng phải ao ước.
(Nguồn: Tổng hợp)
|
