|
Chính phủ Thổ lạnh lùng với Nobel Văn học
Thanh Huyền
Orhan Pamuk, nhà văn vừa đoạt giải Nobel Văn học 2006, cho biết, trong diễn từ nhận giải, ông dự định sẽ bày tỏ quan điểm về một số vấn đề chính trị hiện nay. Tuy đã mang về Nobel đầu tiên cho đất nước, trong mắt chính phủ và các nhà dân tộc chủ nghĩa Thổ Nhĩ Kỳ, Pamuk vẫn là “kẻ phản bội”.
Trả lời phỏng vấn tạp chí Der Speigel, Pamuk tiết lộ, ông đang chuẩn bị trình bày một số suy nghĩ của mình về những truyền thống tốt đẹp của châu Âu đồng thời đề cập đến các vấn đề trên chính trường hiện tại.
“Tôi nghĩ tôi sẽ thể hiện chúng trong hình thức của một tiểu luận. Tôi coi đây là một cơ hội để thể hiện những quan điểm của mình về những vấn đề nhất định”, nhà văn nói. Tuy nhiên, ông từ chối tiết lộ thêm về nội dung bài diễn từ.
Nhưng không chờ đến diễn từ, ngay sau khi đoạt giải Nobel, tiểu thuyết gia nổi tiếng với thái độ chống đối chính phủ này đã lên tiếng chỉ trích một dự luật mới của Pháp. Theo đó, luật pháp nước này bỏ tù một năm hoặc tuyên phạt lao động khổ sai với những ai phủ nhận rằng, cuộc thảm sát người Armenia dưới đế chế Ottoman trong thế chiến I tại Thổ Nhĩ Kỳ là tội ác diệt chủng. Dự luật này cũng đang làm điên đầu các nhà cầm quyền Istanbul.
 |
| Nhà văn Orhan Pamuk tại Đại học Colombia. Ảnh: AFP. |
Pamuk là người từng lên tiếng khẳng định: "30.000 người Kurd và 1 triệu người Armenia đã bị sát hại trên mảnh đất này và không có ai ngoài tôi ra dám nói lên sự thật đó". Nhưng ông cho rằng, dự luật mới của Pháp vi phạm nghiêm trọng quyền tự do ngôn luận.
"Pháp là đất nước nổi tiếng với quyền tự do tư duy, tự do ngôn luận từ lâu đời. Tôi bị ảnh hưởng và học hỏi được rất nhiều điều từ đó. Nhưng những gì chính phủ Pháp đang làm là hoàn toàn sai”, Pamuk phát biểu trên NTV một ngày sau khi hạ viện Pháp tiến hành bỏ phiếu về dự luật này.
Dự luật còn cần được Thượng viện và Tổng thống phê chuẩn trước khi có hiệu lực.
Tuy đã mang về cho Thổ Nhĩ Kỳ giải Nobel đầu tiên, song trong mắt các nhà dân tộc chủ nghĩa nước này, Pamuk vẫn là một “kẻ phản bội” khi ông dám công khai khắng định, người Thổ từng phạm tội diệt chủng với người Armenia.
Người dân và chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ có phản ứng trái ngược trước vầng hào quang mà nhà văn vừa nhận được. Cả Thủ tướng lẫn Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ đều chưa công khai chúc mừng Orhan Pamuk.
Trong khi đó, trên trang nhất tờ Radikal chạy title “Our Pride” (Niềm tự hào của chúng ta), còn tờ BirGun in đậm dòng chữ "Thank you Orhan!" (Cảm ơn Orhan).
Mehmet, chủ cửa hàng sách tại Istanbul, bày tỏ: “Xin chúc mừng nhà văn. Đây là một giải thưởng quan trọng. Không chỉ Orhan Pamuk được nổi tiếng, cả thế giới sẽ biết đến văn học Thổ Nhĩ Kỳ”. Ngay sau khi biết tin về Nobel Văn học, Mehmet đã dốc ra mặt tiền toàn bộ số sách của Pamuk mà ông còn có trong kho.
Nhưng trước khi được Nobel vinh danh, Pamuk đã là một nhà văn ăn khách tại quên hương. Bình quân mỗi đầu sách của nhà văn bán ra được 115.000 bản.
4 giờ sau khi nhận được tin vui từ Thụy Điển, nhà xuất bản của Pamuk ở Istanbul nhận được hơn 6.000 đơn đặt hàng.
Tuy vậy, tờ Vatan dấy lên hoài nghi rằng, đằng sau giải thưởng dành cho Pamuk là một âm mưu chống lại Thổ Nhĩ Kỳ của châu Âu.
"Với các nhà dân tộc thì chiến thắng của Pamuk chính là một thất bại của họ. Giống như là họ bị thủng lưới trong một trận bóng đá vậy”, nhà văn Ragip Zarokolu cho biết.
Bahar Siber, đại diện nhà xuất bản Iletisim cho rằng, Pamuk hoàn toàn xứng đáng với giải Nobel Văn học. “Với tư cách là một nhà văn, đương nhiên Pamuk phải có những quan điểm chính trị riêng. Nhưng giải thưởng này là dành để trao cho những đóng góp của ông đối với nghệ thuật tiểu thuyết. Tôi nghĩ người Thổ cần ý thức rằng, Orhan Pamuk đã giành được một thành quả vĩ đại và đó chính là đóng góp to lớn của ông cho đất nước. Ông xứng đáng là một niềm tự hào”, Siber nói.
Bình luận trước luồng dư luận nhiều chiều này, nhà văn cho biết: “Chắng có giải thưởng Nobel Văn học nào làm vừa lòng được tất cả mọi người hết. Tôi không hờn giận ai cả. Mọi người có quyền tự do bày tỏ suy nghĩ của mình. Những cuộc tranh luận rồi một ngày nào đó cũng sẽ qua. Điều còn lại là Thổ Nhĩ Kỳ đã giành được một giải Nobel Văn học. Tôi tự hào là người đã mang về giải thưởng này cho đất nước tôi”.
(Nguồn: AP, BBC)
|
