|
Sách văn học không tham dự Giải thưởng sách VN
Lưu Hà
Tối 28/5, lễ trao Giải thưởng sách VN lần 1 sẽ diễn ra tại Nhà hát lớn Hà Nội. Công việc chuẩn bị cho lễ tôn vinh văn hóa đọc và những thành tựu của giới làm sách đã hoàn tất. Do đã "độc chiếm" tại giải thưởng của Hội nhà văn, bộ phận sách văn học sẽ vắng mặt tại các lễ trao giải của Hội xuất bản.
Giải thưởng sách Việt Nam là giải thưởng thường niên của Hội Xuất bản - In - Phát hành sách, được trao cho những ấn phẩm xuất bản trong năm trước đó. Mục đích của giải thưởng là nhằm phát hiện những cuốn sách có nội dung hay, có giá trị cao về lý luận và thực tiễn, có tác dụng tích cực đối với việc xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc; những cuốn sách trình bày đẹp, kỹ thuật in đạt chất lượng cao...
Với khoảng 20.000 đầu sách xuất bản và khoảng gần 1 tỷ bản sách được tiêu thụ hằng năm, sách ngày càng đóng vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần của người Việt. Nhưng đây là lần đầu tiên Hội xuất bản có một giải thưởng mang tầm vóc quốc gia được trao hằng năm cho các đầu sách thuộc mọi lĩnh vực: Sách Lý luận - Chính trị - Xã hội; Khoa học và Công nghệ; Giáo dục - Đào tạo, Văn hóa - Nghệ thuật; Sách thiếu nhi... Giải thưởng sẽ được cơ cấu thành hai hạng mục: Sách hay và Sách đẹp. Các ấn phẩm không dự xét Giải thưởng sách VN gồm sách đã được giải thưởng Nhà nước, Giải thưởng Hồ Chí Minh và sách văn học.
 |
| Độc giả chọn sách tại các siêu thị sách. Ảnh: Hoàng Hà |
Giải thích cho sự vắng mặt của mảng sách văn học, Chủ tịch Hội xuất bản, ông Phan Khắc Hải, cho biết: "Hàng năm, nhà nước đã cấp kinh phí cho Giải thưởng sách văn học. Hội Nhà văn đảm nhận việc tổ chức. Vì vậy, chúng tôi không đưa mảng sách này vào đối tượng xét giải dành cho sách hay nhưng sách văn học sẽ vẫn có thể được xét chọn ở giải sách đẹp".
Bên cạnh đó, ông Hải thừa nhận, quy chế này đã khiến cho Ban tổ chức gặp phải khá nhiều lúng túng trong quá trình tuyển chọn vì một số tác phẩm nằm ở ranh giới giữa sách văn học và sách thuộc các lĩnh vực khác. Theo quan niệm truyền thống, sách văn học không chỉ giới hạn ở các thể loại như: tiểu thuyết, truyện ngắn, thơ, lý luận phê bình văn học... mà còn có các hình thức như bút ký, tản văn, nhật ký... Chủ tịch Phan Khắc Hải dẫn chứng: "Ví như, Chuyện cũ Hà Nội của Tô Hoài là tác phẩm rất khó phân biệt rạch ròi ranh giới thể loại. Bản thân Tô Hoài cũng là một nhà văn. Nhưng khi xét chọn, chúng tôi dựa vào lý lẽ rằng, Tô Hoài viết Chuyện cũ Hà Nội không với ý định làm văn mà nghiêng về việc quảng bá, lưu giữ những giá trị văn hóa, nghệ thuật của đất nước nhiều hơn".
Cơ cấu giải thưởng phân biệt khá rạch ròi giữa Sách hay và Sách đẹp. Nhưng trên thực tế, nội dung thường có sự thống nhất nhất định với hình thức. Vậy ban tổ chức sẽ "xử lý" ra sao với những ấn phẩm vừa hay vừa đẹp? Ông Hải cho biết: "Nếu tác phẩm nào đáp ứng đầy đủ các tiêu chí này, nó hoàn toàn có thể nhận giải ở cả hai hạng mục. Theo kết quả bỏ phiếu năm nay, đã có một cuốn sách đoạt giải vàng ở cả Sách hay lẫn Sách đẹp".
Đối tượng xét giải theo quy định là những ấn phẩm xuất bản từ năm trước, nhưng Giải thưởng sách VN lần thứ nhất đã trao 2 giải đặc biệt cho Mãi mãi tuổi 20 và Nhật ký Đặng Thùy Trâm (xuất bản 2005) do những hiệu ứng tích cực của hai cuốn sách này trong đời sống chính trị - xã hội của người dân VN năm vừa qua.
Tổng kinh phí là hơn 500 triệu đồng, nhưng do được chia sẻ cho một số lượng khá lớn giải thưởng nên trị giá các giải thưởng của Hội xuất bản được đánh giá là "khiêm tốn": Giải vàng Sách hay (15.000.000 đồng), giải khuyến khích Sách hay (3.000.000); giải vàng Sách đẹp (2.000.000), giải khuyến khích Sách đẹp (500.000).
Năm nay, giải thưởng sách VN thu hút sự tham gia của 27 nhà xuất bản với tổng số 310 đầu sách, trong đó có 116 cuốn dự xét giải Sách hay, 194 cuốn dự xét giải Sách đẹp. Kết quả cuối cùng sẽ được công bố tại lễ trao giải vào ngày 28/5.
|
