|
Những vụ lừa bịp nổi tiếng trong lịch sử văn chương
Văn đàn Mỹ những ngày đầu năm 2006 xôn xao hẳn lên trước hai tác phẩm văn học giả mạo. Hôm 8/1, The Smoking Gun phát hiện ra vụ hư cấu hồi ký của James Frey - cuốn "A Million Little Pieces". Một ngày sau, The New York Times khẳng định, tiểu thuyết "Sarah" xuất bản năm 2000 không phải là tác phẩm của tác giả đồng tính J.T. Leroy mà là sáng tạo của Laura Albert - một phụ nữ 40 tuổi.
Nhân dịp này, eVăn giới thiệu 10 kỳ án nối tiếng về tình trạng giả mạo trong lịch sử văn học đăng trên trang CBC.
1. Thơ của Thomas Chatterton (1752-1770)
Ngay từ khi 12 tuổi, thiên tài thơ trẻ Thomas Chatterton đã mò mẫm sáng tác những vần thơ đầu tiên. Đến năm 1769, khi đã dành dụm được một "túi thơ" kha khá, Chatterton rụt rè nhờ Horace Walpole - một nhà thơ lớn đương thời nhận xét giùm, nhưng cậu không dám nhận mình là tác giả mà giới thiệu với Walpole đây là những sáng tác của một thày tu có tên là Thomas Rowley - sống ở thế kỷ 15. Sau khi nhận được thái độ khá thờ ơ của Walpole, Chatterton thất vọng và lặng lẽ tìm đến London, bán những bài thơ của mình cho các tạp chí.
Nhưng "mắt xanh" của các nhà phê bình đã không kịp nhận ra giá trị sáng tác của Chatterton. Chán nản, đói khát nhưng quá tự trọng để ngửa tay xin xỏ lòng thương của người khác, Chatterton đã tự tử khi chỉ mới 17 tuổi. Sau khi Chatterton qua đời và sự thật về thày tu giả Thomas Rowley được làm sáng tỏ, người ta mới nhận thấy thiên tài thi ca của Chatterton trong những vần thơ từng được các nhà phê bình bỏ rơi. Chatterton được xưng tụng như một tài năng hiếm có và thơ của một cậu bé 17 tuổi đời đã có những ảnh hưởng rất lớn đến các nhà thơ lãng mạn về sau.
2. Homer của Scotland
Trong khi Chatterton khiến cho những nhà phê bình văn học nước Anh trở thành những kẻ "có mắt như mù" thì ở Scotland, James Macpherson, một giáo viên trung học, hứng chí "đẻ" ra tuyển tập thơ Fragments of Ancient Poetry collected in the Highlands of Scotland, tự xưng là bản dịch các tác phẩm của nhà thơ Ossian. Ossian là một nhà thơ mù nổi tiếng, sống ở thế kỷ thứ 3. Ông là tác giả yêu thích của những nhân vật tầm cỡ như Napoleon và Goethe. Mặc dù lúc bấy giờ, tập thơ đã bị một số người nghi ngờ trong đó có nhà thơ Samuel Johnson, nhưng phải đến thế kỷ sau, nghi án "Homer của Scotland" mới được làm sáng tỏ.
3. "The Darkening Ecliptic" của Ern Malley
Năm 1944, Max Harris - một nhà thơ người Australia - cho xuất bản tuyển tập thơ The Darkening Ecliptic của tài năng trẻ Ern Malley. Ern Malley là một thợ máy người Melbourne đã qua đời trước đó 1 năm. Max Harris ca ngợi Malley là "một trong những nhà thơ quan trọng nhất của thế kỷ này".
Nhưng Harris chỉ là nạn nhân của một trò đùa tinh ranh. Khi những lời tán tụng được đăng tải trên mặt báo, sự thật mới được tiết lộ: thực chất chẳng có tài năng thơ trẻ Ern Malley nào hết. The Darkening Ecliptic là một trò chơi của hai nhà thơ James McAuley và Harold Stewart. Họ lắp ghép nên những vần thơ ngẫu hứng chỉ trong một buổi chiều rồi gán cho tập thơ một cái tên tác giả vô danh nhằm cười cợt vào cái gọi là thơ ca tiên phong lúc bấy giờ. Sự kiện này đã trở thành một tin hot cho giới báo chí và về sau trở thành cảm hứng cho cuốn tiểu thuyết xuất bản năm 2003 My life as a fake của Peter Carey.
4. Tiểu sử của Howard Hughes
Năm 1970, tiểu thuyết gia người Mỹ Clifford Irving và anh bạn đồng nghiệp Richard Suskind rủ nhau thực hiện một phi vụ táo bạo: viết cuốn tiểu sử giả về nhà tài phiệt ẩn dật Howard Hughes. Irving đút túi 750.000 USD của NXB McGraw-Hill rồi cùng với sự giúp đỡ của Suskind, giả mạo chữ ký, bịa đặt tài liệu và những cuộc phỏng vấn Hughes. Phi vụ này cuối cùng cũng bị vạch trần. Hughes bực tức đến nỗi phải ra khỏi nơi ẩn dật của mình để lên tiếng chỉ trích Clifford Irving và Richard Suskind. Cả hai sau đó đã phải ngồi ngắm cuộc đời sau song sắt nhà tù một thời gian.
5. "The Education of Little Tree" của Forrest Carter
Đây là một trong những vụ lừa bịp lạ kỳ khác trong lịch sử. Năm 1977, cuốn hồi ký có tựa đề The Education of Little Tree được xuất bản. Tác phẩm kể về cuộc đấu tranh chống phân biệt chủng tộc của một cậu bé thổ dân da đỏ mồ côi tên là Forrest Carter. Về sau, người ta phát hiện ra rằng, The Education of Little Tree là "sáng tác" (?) của một thành viên Ku Klux Klan tên là Asa Carter. (Trong những bản in gần đây, cuốn hồi ký đã được dán mác là tác phẩm hư cấu “fiction”).
6. Chuyện "những nhật ký có thật"
Năm 1971, tại Mỹ xuất hiện cuốn "nhật ký có thật" của một cô bé vị thành niên chết vì sử dụng ma túy quá liều. Cuốn sách đã trở thành một tác phẩm mang tính cảnh báo cho thế hệ thanh thiếu niên sống trong thời đại hậu hippie. Tuy nhiên, cuối những năm 1970, bác sĩ tư vấn tâm lý Beatrice Sparks, "biên tập viên" cuốn sách thú nhận, đây không phải là nhật ký có thật mà là ghi chép của bà dựa trên những câu chuyện bà nhặt nhạnh được trong quá trình hành nghề. Về sau, Sparks vẫn tiếp tục cho ra lò những cuốn "nhật ký có thật" nổi tiếng theo đúng công nghệ sản xuất đó như: Treacherous Love: The Diary of an Anonymous Teenager và Annie"s Baby: The Diary of an Anonymous Pregnant Teenager.
7. Nhật ký Hitler
Năm 1983, tờ báo Đức Stern đưa tin, nhà báo Gerd Heidemann vừa phát hiện được một nguồn tư liệu rất quan trọng về Đức quốc xã: Nhật ký của Adolf Hitler, ghi chép trong khoảng thời gian 1932-1945. Trong những ngày cuốn nhật ký trên gây xôn xao dư luận và Heidemann được xưng tụng như một nhà báo có công lớn trong việc bổ sung nguồn tư liệu cần thiết cho lịch sử thì một nghiên cứu khoa học và rất thuyết phục đã chứng minh, những ghi chép đó không thể được Hitler viết ra trong những năm 1930-1940. Cuốn nhật ký bị phanh phui là đồ giả. Đây là sản phẩm của một ông thợ đóng móng ngựa ở Stuttgart tên là Konrad Kujau. Cả Heidemann lẫn Kujau đều được nhâm nhi "chiến công" của mình trong tù.
8. Thử nghiệm của Crad Kilodney
Crad Kilodney là tác giả nổi tiếng của những đầu sách ăn khách trên đường phố Toronto như: Excrement, Mental Cases, Putrid Scum... Năm 1988, ông thừa nhận mình đã thực hiện một cú lừa ngoạn mục nhất trong lịch sử văn học Canada. Ông lặng lẽ lấy những bài thơ, những truyện ngắn của những nhà văn nổi tiếng rồi nghĩ ra những tên tác giả lạ hoắc và gửi đến các nhà xuất bản. Tất cả đều bị các NXB từ chối.
9. "Rock and A Hard Place" của Anthony Godby Johnson
Rock and A Hard Place - cuốn hồi ký xuất bản năm 1993 là câu chuyện gây xúc động về một cậu bé 14 tuổi, nhiễm HIV dương tính do bị lạm dụng tình dục. Tác phẩm khiến không ít nhà văn lớn lúc bây giờ như Paul Monette và Armistead Maupin ngỡ ngàng. Nhưng nghi vấn ngày càng dâng cao khi tác giả không chịu xuất hiện trước "bàn dân thiên hạ". Những cuộc phỏng vấn được "cậu bé" trả lời qua điện thoại. Dần dà, phóng viên phát hiện ra rằng giọng nói của tác giả rất giống với giọng người mẹ nuôi của cậu, bà Vicki Fraginals. Sự thật, Fraginals và Johnson chỉ là một. Nhà văn Maupin đã dựa trên câu chuyện này để sáng tác cuốn tiểu thuyết The Night Listener (2000).
10. "Của quý" đến từ Hy Lạp
Năm 1999 tại Canada, nhà thơ người Montreal David Solway lăng xê lên báo chí một "thiên tài thi ca mới khai quật" người Hy Lạp, tên là Andreas Karavis. Kèm theo những bài thơ, những bài phê bình là những cuộc phỏng vấn Andreas Karavis có kèm ảnh chân dung đàng hoàng. Solway cho biết, ông đã phải săn tìm thiên tài trẻ này hàng năm trời và cuối cùng đã gặp được "nhà thơ" năm 1991. Solway cho biết thêm, ông đã bắt đầu dịch những bài thơ của Karavis từ tiếng Hy Lạp từ năm 1933.
Danh tiếng Karavis nổi như cồn. Các buổi lễ ra mắt, những tiệc tùng chiêu đãi diễn ra thường xuyên. Trong đó có một buổi giao lưu với nhà thơ diễn ra tại Đại sứ quán Hy Lạp tại Montreal năm 2000. Tại buổi giao lưu, Karavis xuất hiện trong một bộ trang phục hải quân, đầu đội mũ nồi lệch.
Sau đó ít lâu, Matthew Hays - phóng viên hãng CBC - đã viết bài trên báo Globe and Mail đề nghị "truy tìm" nhân thân Karavis. Solway tá hỏa thú nhận, Andreas Karavis là sản phẩm do chính ông sáng tạo nên, ông tự sáng tác thơ rồi gán cho Andreas Karavis. Còn nhân vật Karavis "áo hải quân, mũ nồi đội lệch" chính là bác sĩ nha khoa của Solway.
(Nguồn: CBC)
|
