|
Ngỡ đã là yêu
Cuốn sách đi tới tận cùng nỗi đau, tận cùng sự thật, tận cùng cái ác để lên tiếng cảnh báo: đã tới lúc cả thế giới phải lắng nghe…
Tên sách: Ngỡ đã là yêu
Tên tác giả: Yasmina Khadra
Dịch giả: Phùng Hồng Minh
NXB Văn học năm 2009
Không gian bất ổn xuất hiện ngay ở những trang sách đầu tiên cùng một đôi mắt mở còn to hơn nỗi kinh hoàng. Khoảnh khắc tính bằng giây, bầu trời đổ sụp xuống trong một cơn lũ bụi và lửa. Xác người tứ tung, mùi thịt cháy, khói, cảnh hỗn độn… Đó là những dấu hiệu khắc nghiệt đầu tiên, và sẽ còn tiếp tục ám ảnh người đọc tới trang sách cuối cùng của cuốn tiểu thuyết về đề tài tấn công khủng bố này.
 |
“Ngỡ đã là yêu” để lại ấn tượng rõ nét qua mỗi điểm xuất phát đều được đẩy đến tận cùng. Đầu tiên là một câu chuyện tình nồng thắm nhưng phần kết thúc khiến người trong cuộc không thể tin nổi: người vợ yêu thương luôn gối ấp tay kề, vẫn khát khao trong hạnh phúc hóa ra là kẻ khủng bố tự sát. Sihem đã quấn bom quanh người và lao vào một nhà hàng, giết chết 17 người trong đó có nhiều trẻ em. Bác sĩ Amine rơi vào tổn thương mãnh liệt, không hình dung nổi người vợ dấu yêu dịu dàng, nhân hậu hóa ra là kẻ đánh bom liều chết. Bất chấp hiểm nguy liên quan đến tính mạng của mình - một người Ảrập Palestine nhập quốc tịch Israen - Amine lần theo dấu vết của vợ: tới Bethléem gặp bằng được người đứng đầu phong trào, đến Jérusalem tìm thêm manh mối, trở về thành phố Jania quê hương, nơi chỉ còn là bãi đổ nát hoang tàn trong mùi bom đạn khét lẹt… Hành trình tự vấn lương tâm này đẩy Amine buộc phải đến ngọn nguồn của sự thật, bất chấp dù phía trước cay đắng thế nào.
Trên hành trình đơn độc ấy, bác sĩ Amine lại trở về nỗi thống khổ cùng cực mà anh ngỡ mình đã trốn tránh qua. Là con của một người Ảrập du cư, một người Israen gốc Patestine, Amine đã trải qua quá nhiều tủi nhục khi xung quanh đều sẵn sàng khạc nhổ thẳng vào anh bất cứ lúc nào, bất kỳ nơi đâu. Amine đã lựa chọn con đường cứu người mong có thể xóa nhòa biên giới đẳng cấp ấy, hy vọng rằng sau những cống hiến quên mình ở bệnh viện, người ta sẽ chấp nhận một con người hạ đẳng như anh được quyền sống thanh thản như bao người bình thường khác. Song trên hành trình đến tận cùng của sự thật, anh đã trải qua tận cùng nỗi đớn đau của cá nhân, của dân tộc mình - những điều mà bấy lâu anh cố gắng giữ cái nhìn của một người ngoài cuộc. Những màn đối thoại với những người thủ lĩnh tại Jérusalem, Janin khiến mọi niềm tin trong Amine đổ sụp. Không phải bởi những trận đòn chí tử hay 6 ngày giam cầm như súc vật dưới hầm, mà sự hạ nhục cố tình ấy đã xô đẩy anh lần tìm về hiện thực tối tăm và bế tắc, thấu hiểu lý do khiến người vợ hiền phúc hậu lại dấn thân vào cuộc tấn công tự sát, vì sao gia đình anh không thể đón đứa con ra đời, vì sao chiến tranh cứ liên miên xảy ra, bất chấp mạng sống con người… Amine đã không chỉ tìm câu hỏi liên quan đến Sihem mà anh đã đối mặt với bất hạnh của dòng tộc, của đất nước mình. Và sẽ còn bao người đang phải mang gánh nặng trên vai của một dân tộc không có Tổ quốc như gia đình anh?
Qua tấn bi kịch của bác sĩ Amine, “Ngỡ đã là yêu” mổ xẻ hiện tượng tấn công tự sát với cái nhìn đượm tính nhân văn. Cuốn sách của Yasmina Khadra buộc người đọc tạm gạt đi những định kiến hằn học về những kẻ ném bom liều chết vẫn thường được nhắc tới trên đài, báo để hiểu hơn về một dân tộc chịu quá nhiều nỗi thống khổ, với những người dân sẵn sàng hiến thân cho sự nghiệp của tổ quốc mình. Nhận chân tấn bi kịch lớn ấy, “Ngỡ đã là yêu” không ngợi ca những kẻ giết người, không cổ vũ cho chiến tranh mà lội ngược dòng tìm về cội nguồn của hai từ khủng bố, muốn đóng góp một lý giải bao dung, để qua đó cảnh báo thế giới: đã đến lúc phải lắng nghe những biến động đã xâm hại cuộc đời của mỗi con người như thế nào.
Nhà văn Algeria - Yasmina Khadra (sinh năm 1955) - cho rằng: văn học là lòng nhân bất tận của con người và muốn mình là ngòi bút phụng sự lòng nhân ấy. “Ngỡ đã là yêu” (tên gốc L’attentat) mang thông điệp cao cả này đã nhận được hơn 10 giải thưởng trong nước và quốc tế: Prix des Libraires 2006, Prix Tropiques 2006, Giải thưởng lớn từ phía độc giả tạp chí Côté Femme, tờ Télègramme…, trong đó phải kể đến giải thưởng lần thứ 25 do Hiệp hội các Nhà sách bình chọn. Tác phẩm cũng xuất hiện trong danh sách đề cử của các giải thưởng văn học danh giá, như Goncourt, Renaudot và Giải thưởng lớn dành cho Tiểu thuyết của Viện Hàn lâm Pháp. Hiện các tác phẩm của Yasmina Khadra đã được chuyển ngữ sang 37 thứ tiếng. Ông được Chính phủ Pháp tặng thưởng huân chương Bắc đầu Bội tinh và Huân chương Văn học và Nghệ thuật.
Phúc Yên
|
