Chân dung

Thứ tư, 02/07/2008, 16:22
 

Nhà văn Salman Rushdie ở Los Angeles

Scott Timberg

Sau khi được phong tước hiệp sĩ và ra mắt tiểu thuyết mới nhất là 'The Enchantress of Florence', nhà văn Anh Salman Rushdie bắt đầu những chuyến đi tìm cảm hứng sáng tác. Một trong những địa điểm ông tìm đến là thành phố Los Angeles (Mỹ), với nhiều kỷ niệm.

Tại quán cà phê Kings Road nổi tiếng của thành phố Los Angeles, Salman Rushdie đang ngồi nhâm nhi ly cà phê đá và trò chuyện với bạn bè về về Beatles (Anh) và Beach Boys (một nhóm nhạc Rock n' Roll thành lập vào năm 1961 tại Mỹ), cùng nhiều chuyện về âm nhạc Anh thập niên 1960. 

Đột nhiên, có một người đàn ông Iran tiến về phía ông nắm lấy bàn tay nhà văn và nói: "Tôi muốn được bắt tay ông", người đàn ông reo lên giữa quán cà phê nhộn nhịp nhất tại Hollywood. "Đồng bào tôi không thích ông, nhưng tôi thì thích ông". Sau cú bắt tay, người đàn ông Iran nọ nhanh chóng biến mất trong đám đông. Còn nhà văn dù vẫn bất ngờ trước hành động của fan, đã mau chóng quay lại với cuộc trò chuyện về Beatles và tình yêu âm nhạc Ấn Độ của Georges Harrison.

Liệu với một nhà văn có thân phận khá đặc biệt như Salman Rushdie, người từng bị tử hình vắng mặt vì tác phẩm Những vần thơ của quỷ Satan, thì được ẩn mình an toàn trong văn chương hay trở thành một nhân vật tiếng tăm lừng lẫy là hạnh phúc hơn?

Salman Rushdie vinh dự nhận tước hiệp sĩ vào ngày 25/6.

Trả lời về điều này, Rushdie nói: "Cũng giống như các tiểu thuyết gia khác, tôi có thói quen tĩnh lặng và tập trung, nhu cầu cô độc rất mạnh mẽ. Mỗi ngày tôi bước vào phòng, đóng sập cửa lại và làm việc. Chuyện danh tiếng chẳng có ý nghĩa gì cả".

Tác giả này đang đi du lịch khắp nơi, sau khi cuốn tiểu thuyết mới nhất của ông The Enchantress of Florence ra đời, lấy bối cảnh nước Italy và Ấn Độ vào thế kỷ 16. Cuốn sách này nhận được rất nhiều lời phê bình trái ngược. Một vài người cho rằng nó mang giọng văn quá lòe loẹt, phô trương, thiếu sức hấp dẫn. Còn trong bài điểm sách cho tờ Financial Times, cây bút John Sutherland viết: "Nếu mà cuốn này không thắng giải Man Booker năm nay thì tôi sẽ lấy bản in cuốn sách nấu cà ri và ăn nó luôn".

Salman Rushdie cảm thấy rất hạnh phúc khi quay trở lại Los Angeles. Một nơi được xem là đong đầy kỷ niệm với ông. Nơi có căn hộ mà ông và người vợ diễn viên Padma Lakshmi từng sống cùng nhau. Tuy vậy, Rushdie trở về không phải với tư thế của một tác giả tên tuổi, người từng đoạt giải Booker vào năm 1981, được phong tước hiệp sĩ hay một nhà văn mà đầu ông được treo giá cho ai cắt được nó. Chỉ đơn giản, ông trở về với nơi chốn cũ, được ngồi uống cà phê tại một góc của Hollywood, nơi mà các tay paparazzi không quan tâm lắm đến ông vì họ đang bận đuổi theo Lindsay Lohan.
Nhà văn bên cô vợ xinh đẹp một thời của mình. Ảnh: L.A Times.

Rushdie đến Los Angeles vào đầu năm 2000, một năm sau khi ông bị cuốn vào mối quan hệ mê đắm với diễn viên, người dẫn chương trình truyền hình Lakshmi. Lakshmi sống trong một căn hộ ở Kings Road, Los Angeles, và cả hai người đã sống cùng nhau, lúc thì ở chỗ của cô, lúc lại là căn hộ của ông ở Bờ Tây khu phố thượng lưu Manhattan, New York. Đề có khoảng không gian riêng cho việc viết lách, Rushdie thuê hẳn một căn phòng trong cùng tòa nhà của Lakshimi. Cặp đôi kết hôn vào năm 2004, sau đó về định cư hẳn ở New York. Rồi đến năm 2007, hôn nhân của họ đổ vỡ

Trước khi sống ở Los Angeles qua mối quan hệ cùng Lakshmi, Rushdie từng có thời gian ngắn lưu lại thành phố này, đó là vào khoảng giữa thập niên 1970. Ông hành nghề như một người viết chuyên làm phim quảng cáo và nhà sản xuất cho các sản phẩm thương mại của hãng Clairol. "Tôi còn nhớ hoài lúc tôi ở L.A làm phim, những bộ phim dài chỉ 30 giây", Rushdie kể.

Với ông, Los Angeles có vẻ đẹp thiên nhiên dịu dàng, những hàng cọ xanh, giàn hoa giấy đỏ thắm, gợi nhớ về tuổi thơ của nhà văn tại Bombay. "Tôi nghĩ L.A rất thích hợp với công việc viết lách, sáng tác. Bạn có thể ngồi rất yên tĩnh ở đây, làm việc của mình mà không ai quan tâm hay quấy rầy".

Hollywood trong ký ức của nhà văn là một thế giới thu nhỏ xinh xắn. "Nếu ở đó xuất hiện một bộ mặt mới nào, lập tức anh sẽ trở thành nhân vật được yêu thích trong tháng và đột nhiên mọi người đều muốn biết về anh. Và tôi nghĩ, vào lúc mà tôi đồng ý làm việc như một người viết kịch bản, thì tôi đã thôi vai trò tiểu thuyết gia được yêu thích mà trở thành một người đi làm thuê", Rushdie kể về thời kỳ này của mình.

Tại đây, ông cũng tạo được mối quan hệ xã hội với khá nhiều nhân vật của làng điện ảnh như: nữ diễn viên Carrie Fisher; nhà văn - nhà soạn nhạc - diễn viên hài Steve Martin; diễn viên - người viết kịch bản phim hài Eric Idle...

"Tối hôm đó, tại bữa tiệc, tôi thấy Robert đứng dựa vào tường và nâng niu tượng vàng của mình. Tôi ngồi xuống bên cạnh và chào ông ấy. Đoạn tôi hỏi: "Cho tôi cầm cái tượng Oscar của ông chút?", Robert trả lời: "Điềm xấu nhe, anh không biết hả... nếu mà anh cầm tượng Oscar của người khác thì anh chẳng bao giờ thắng được giải của Viện Hàn lâm Khoa học và Kịch nghệ Mỹ đâu". Tôi vẫn cứ nài: "Thôi ông đưa cái tượng Oscar chết tiệt đó cho tôi cầm chút đi". Và thế là ông ấy đưa cho tôi. Vài tháng sau Robert qua đời, đó là lần cuối cùng tôi gặp gỡ ông ấy", nhà văn vốn có tính hài hước kể lại buổi gặp gỡ với một nhân vật huyền thoại của làng điện ảnh thế giới như vậy.

'Phim ảnh đã ảnh hưởng đến những cuốn sách của tôi'

Trong khi một thế hệ trẻ con được sinh ra tại Mỹ trong thập niên 1960 xem tivi là một loại hình giải trí số một, thì tuổi thơ của Rushdie hoàn toàn khác. Ở Ấn Độ, mãi đến những năm 1960, tivi mới xuất hiện, vì thế mà loại hình truyền thông thống trị tại xứ sở này là radio và các rạp chiếu phim.

Rushdie sinh tại Bombay và sống 14 năm đầu đời tại đây. Bombay đã và vẫn đang là một trong những kinh đô điện ảnh của xứ sở này và một vài người trong gia đình của Rushdie cũng có làm việc tại Bollywood.

Đến độ tuổi teen, Rushdie đến Anh để theo học trường nội trú và sau đó là học đại học. Tại Anh, tình yêu điện ảnh của ông vẫn tiếp tục được nuôi dưỡng. 

Vào những năm 1960, tại đại học Cambridge, ngồi nhà xem tivi là không hợp thời. Và đó còn là thời khắc sáng chói của nền điện ảnh thế giới, vì thế, Rushdie và tụi bạn cứ một tuần lại 3-4 lần đến rạp xem phim. Chính sự đam mê điện ảnh đã ảnh hưởng lớn đến sự nghiệp văn chương của ông.

Ông nhớ lại, bộ phim The Wizard of Oz (Phù thủy xứ Oz) đã ảnh hưởng tới ông rất nhiều, không thua gì ảnh hưởng của nhà văn Argenina Jorge Luis Borges, hay nhà văn Italy - Italo Calvino - đối với ông.

Cuốn sách The Enchantress of Florence cũng ảnh hưởng rất nhiều từ phim ảnh. Chính vì thế, đó là tiểu thuyết được đánh giá là có khả năng tác động mạnh đến thị giác người đọc, trong một lối viết kiểu hiện thực huyền ảo truyền thống. Đây được xem là cuốn sách đánh đố những nhà làm phim với ý tưởng điện ảnh của nó.

Một ý tưởng phim ảnh khác của Rushdie chính là hình tượng nhân vật hoàng đế Ấn Độ Akbar Vĩ đại, cùng thời với nữ hoàng Elizabeth của nước Anh. Là một trong những kẻ thống trị vĩ đại nhất thế giới, Akbar chưa bao giờ hoàn toàn là một nhân vật ôn hòa.

"Nỗi thống khổ của vị hoàng đế này nằm ở chỗ ông ta không hài lòng với những gì ông ta đang có, ông ta luôn đấu tranh để đạt được điều ông ta muốn. Ông ta luôn mang ý niệm là phải cố gắng thay đổi bản thân ông ta. Đây là một dạng tính cách mà các ngôi sao Hollywood kinh điển chưa thực hiện được. Katharine Hepburn luôn luôn là Katharine Hepburn, Cary Grant vẫn luôn là Cary Grant. Và tôi luôn cho là Akbar là một siêu sao của thế kỷ 16, người luôn luôn thành thật muốn mình được trở thành một nhân vật khá hơn".

Rushdie bày tỏ mong muốn một ngày nào đó ông sẽ "thăm" lại Los Angeles bằng một tác phẩm văn chương của ông.

"Los Angeles khác với New York, nó không chỉ là một nơi dành cho dân nhập cư rất tuyệt vời tại Mỹ mà nó còn rất khác với tất cả thành phố còn lại trên thế giới này. Nếu tôi viết một cuốn sách về đô thị này, tôi sẽ có dịp khám phá thêm về nó", nhà văn nói.

Ông hình dung về cuốn sách mà mình sẽ viết: "Trong cuốn tiểu thuyết này, ví dụ tôi cố tình xây dựng lên hai tuyến nhân vật: Một loại người kinh qua các chuyến du hành và được các chuyến đi này "nặn" nên. Một loại người khác lại khám phá được chính bản thân họ qua các cuộc hành trình. À, và còn một loại người không bao giờ thích đi đây đi đó. Nếu đề cập đến chuyện đi du lịch, họ sẽ bảo: "Tại sao anh phải đi khắp nơi, đến những chỗ mà không ai biết anh là ai, anh không nói được ngôn ngữ của họ; trong khi anh có thể yên thân ngôi nhà của mình. Ý nghĩa cuộc sống của anh nằm ở đâu?".

"Tôi muốn trong cuốn sách của mình sẽ có các quan điểm đối chọi nhau gay gắt như thế. Vì tôi là người chúa có tính ghen tỵ với các ông nhà văn không bao giờ bước chân ra khỏi cửa nhà".

Chi Mai lược dịch
Los Angeles Times)

Theo dòng sự kiện:
Salman Rushdie viết tiểu thuyết để 'trốn' đau khổ
Người phụ nữ thứ năm của Salman Rushdie
Salman Rushdie đau đớn vì chia tay vợ trẻ
Salman Rushdie bị nghi hò hẹn với nữ diễn viên
Salman Rushdie ly hôn lần thứ tư
Xem tiếp»

Các bài khác:
 

 
 
 
 
   
A B C D Đ E F G H
I J K L M N O P Q
R S T U V W X Y Z
Norman Mailer
Gabriel Garcia Marquez
Doris Lessing