|
Carlos Fuentes bàn về đời sống chính trị Mỹ Latin
“The Eagle’s Throne" (Ngai của đại bàng) - cuốn tiểu thuyết mới nhất của nhà văn Mexico Carlos Fuentes - vừa được dịch sang tiếng Anh. Tác phẩm lấy bối cảnh chính trường Mexico năm 2020, khi nước này bị Mỹ cấm vận và phong tỏa mọi phương tiện liên lạc hiện đại. Không điện thoại, fax hoặc email, các chính trị gia Mexico đã phải đàm đạo và giao tiếp với nhau bằng thư.
Dưới đây là cuộc trao đổi với ông về cuốn tiểu thuyết này.
- Tại sao ông viết “Ngai của đại bàng”?
- Tôi đã nghĩ về nó nhiều năm nay, từ khi bị ấn tượng bởi chính đường lối chính trị đặc biệt ở Mexico. Một ngày nọ, cựu tổng thống Mỹ Bill Clinton hỏi tôi: “Tại sao Mexico không có phó tổng thống?”. Tôi trả lời: “Bởi ở thế kỷ 19, họ là những kẻ thường lật đổ tống thống?”. “Vậy điều gì sẽ xảy ra khi tống thống qua đời”, Clinton hỏi tiếp. Tôi trả lời ông rằng tôi không biết, nhưng chắc chắn rồi tôi sẽ viết một cuốn sách về vấn đề này. Điều gì sẽ xảy ra nếu tổng thống qua đời khi đang tại vị trên chiếc ngai đại bàng của mình? (Trên chiếc ghế tổng thống có hình ảnh con đại bàng - một biểu tượng của đất nước Mexico)
- Tại sao cuốn tiểu thuyết được trình bày dưới hình thức của những bức thư?
- Bởi đó là cách trình bày đời sống chính trị một cách tự nhiên nhất. Cũng bằng cách đó, tôi giữ được khoảng cách đối với các vấn đề được đưa ra trong tác phẩm. Ở đó, tác giả dường như không tồn tại. Nhân vật biểu lộ mình một cách tự thân qua khả năng tự chủ nhất định đối với các hành động.
- Cuốn tiểu thuyết mang tính giải trí nhưng chương cuối dường như ẩn chứa một nỗi quan ngại nào đó?
- Đúng vậy, bởi đây là tác phẩm khám phá những khoảng tối, những căn hầm bí mật không chỉ của nền chính trị Mexico mà của mọi nơi trên thế giới. Khi đã đi đến những trang cuối cùng của cuốn tiểu thuyết, tôi tự hỏi, làm sao mình có thể thoát ra khỏi mê cung này. Cuối cùng, tôi để cho nhân vật chính María del Rosario bước lên sân thượng lâu đài Chapultepec, phóng tầm mắt thưởng ngoạn cảnh núi non trùng điệp. Trong những giây phút đó, con người thoát ra khỏi những mưu mô tranh quyền đoạt vị để nhớ tới mối liên hệ với tự nhiên vốn đã bị lãng quên quá lâu của chính mình.
 |
| Nhà văn Carlos Fuentes. |
- Ngay từ trang đầu tiên của cuốn tiểu thuyết, nhân vật chính đã nói: “Tất cả mọi thứ đều mang tính chính trị, ngay cả tình dục”. Vậy tình dục có phải là một trong những hành vi chính trị?
- Điều tôi muốn nói là: Hoạt động chính trị là sự biểu hiện ra bên ngoài những đam mê sâu kín bên trong của con người. Cuốn sách đề cập nhiều đến các nền chính trị Mỹ Latin.
- Ông nhìn nhận thế nào về Mỹ Latin?
- Tôi thật sự lấy làm lo lắng, bởi các quốc gia ở khu vực này đã thiết lập được chế độ dân chủ. Tuy nhiên, họ không hề quan tâm đến vấn đề xóa đói giảm nghèo và tình trạng bất công. Chưa nói đến những quốc gia còn nhiều hạn chế như Venezuela và Colombia mà ngay cả Mexico và Argentina cũng vậy. Chile và Brazil là những quốc gia có sự tổ chức tốt nhất. Chế độ dân chủ chưa thể tạo ra được những điều kiện như mong ước một cách nhanh chóng nhưng xóa nghèo và giảm bất công là những gì mà người dân thực sự mong đợi.
- Vậy theo ông, cần có giải pháp nào cho những vấn đề này?
- Tôi tin rằng sức mạnh của Mỹ Latin phải được dựa trên nguồn nhân lực, khả năng tạo ra công ăn việc làm và một môi trường an ninh ổn định. Điều chúng ta thiếu hiện nay là một chính sách kinh tế xã hội mới của Roosevelt (New Deal).
- Ông đánh giá thế nào về khả năng xảy ra việc Mỹ tấn công Colombia như cuốn tiểu thuyết đề cập đến?
- Từ khi xảy ra cuộc chiến tranh Iraq thì việc Mỹ tấn công bất cứ nước nào cũng là điều có thể xảy ra. Ngân sách quốc phòng của Mỹ lớn hơn trung bình tổng ngân sách quốc gia của 20 nước. Trong vòng 10 năm tới, lực lượng quân đội Mỹ sẽ lớn mạnh hơn lực lượng quân đội của các nước còn lại trên thế giới cộng lại. Giải pháp duy nhất để vô hiệu hóa tình trạng này là tạo ra một đối cực có khả năng đương đầu với Mỹ do châu Âu đứng đầu và được sự ủng hộ của các nước Mỹ Latin. Đó chính là cán cân công lý quốc tế có hiệu lực nhất.
- Trở lại với Mexico. Ông đánh giá thế nào về tổng thống đương nhiệm Vicente Fox?
- Fox thiếu kinh nghiệm chính trị và khả năng quản lý cần thiết. Nhưng tôi ủng hộ lập trường cứng rắn của ông trước các vấn đề quốc tế. Ông không biến mình thành con rối cho chính quyền Mỹ giật dây.
- Vậy làm thế nào để cải thiện mối quan hệ vốn đang rất căng thẳng giữa Mỹ và Mexico?
- Cần có thời gian và một chính quyền dân chủ ở Mỹ. Nếu Clinton hoặc Gore đang là tổng thống khi sự kiện 11/9 xảy ra, tôi tin rằng họ sẽ tập trung vào việc đối phó với nạn khủng bố thay vì chăm chắm tìm kiếm nguồn lợi dầu khí ở Iraq. Mexico là một “ông láng giềng lớn” của Mỹ và đã có nhiều xung đột với nước này. Chúng tôi đã đối đầu với Mỹ trên các vấn đề Guatemala, Cuba, El Salvador, Panama, Granada và Haiti, nhưng Mỹ đã làm gì với Mexico đâu, bởi nếu Mỹ trả đũa Mexico thì có nghĩa là Mỹ tự bắn vào chân mình.
Hà Linh dịch
(Nguồn: worldpress)
| 
