|
Nhà văn Graham Greene làm điệp viên
Greene đã định bắt đầu sự nghiệp tình báo viên một cách đầy hứng khởi. Ông đề nghị MI-6 chi tiền để mở... một nhà thổ chắc chắn sẽ có sức hấp dẫn đối với các thủy thủ Pháp. Theo Greene, các cô gái bán hoa trong nhà thổ sẽ thu thập thông tin từ các khách hàng Pháp và chuyển cho ông.
 |
| Nhà văn Graham Greene. | Đã có không chỉ một nhà văn nổi tiếng ở Anh đồng ý cộng tác với các cơ quan tình báo. Nhưng đối với độc giả Việt Nam, Graham Greene (2/10/1904 - 3/4/1991), chiếm giữ một vị trí rất đặc biệt. Greene đã viết nên một tiểu thuyết hấp dẫn và rất ăn khách trên thế giới về Việt Nam để qua đấy, mọi người có thể hiểu thêm được chính nghĩa của người Việt Nam trong cuộc đấu tranh chống lại những kẻ xâm lược tới từ bên kia đại dương. Và dẫu rằng đã rất nhiều thời gian trôi qua kể từ khi cuốn sách ra đời, cho tới hôm nay, Một người Mỹ trầm lặng vẫn còn được tìm đọc. Vài năm trước đây, lần thứ hai tiểu thuyết này lại được dựng thành phim và dẫu rằng không đoạt được giải Oscar nhưng cũng đã gây nên được sự chú ý cao ở Hollywood.
Nhìn nhận một cách thẳng thắn, những ngày tháng làm điệp viên của Greene không "hoành tráng" như cuộc đời văn sĩ sau này của ông. Trong thời gian diễn ra chiến tranh thế giới thứ hai, vì sức khỏe yếu nên Greene không được nhận vào quân đội chính quy. Với tinh thần yêu nước và nối tiếp truyền thống gia đình, Greene đã tình nguyện được giúp đỡ Cơ quan tình báo Anh MI-6 (một người ông họ nội của Greene từng sáng lập ra Cơ quan tình báo hải quân Anh, một người chị em cũng làm việc trong MI-6...). Tất nhiên, với những mối quan hệ gia đình như thế, MI-6 đã nhận ngay Greene vào hàng ngũ của mình.
Thời buổi chiến tranh, mọi sự diễn ra khá đơn giản. Đại diện MI-6 nói với cộng tác viên mới: "Tôi không thể chỉ ra cụ thể việc anh sẽ làm nhưng tôi có thể nói chắc một điều: Nếu anh cộng tác với chúng tôi thì anh sẽ không sợ bị ai đe dọa". Tháng 10/1941, Greene cùng một bạn đồng nghiệp trong làng văn được cử đi học một khóa đào tạo cơ bản về nghề tình báo.
Tuy nhiên, thực tế trong "mặt trận bí mật" đã không khiến cho ông cảm thấy vui mừng. Khóa đào tạo bắt đầu bằng các tiết tập đội ngũ. Greene hoàn toàn không tỏ ra có năng khiếu gì về môn này và giáo viên luôn lấy ông ra để "làm gương" cho việc, không nên thực hiện các động tác đội ngũ như thế nào. Rồi các tân điệp viên được dạy lái xe môtô. Sau khi Greene đâm hỏng hai xe, ông được miễn trừ cho môn học này...
Các tiết học về lý thuyết và thực hành nghề tình báo cũng không làm cho Greene thích thú dẫu ông rất cố gắng lĩnh hội những gì nghe trên lớp. Lắm khi ông cảm thấy những kiến thức mà các giảng viên đang cố gắng nhồi nhét vào đầu ông thực vô nghĩa, đặc biệt là việc sử dụng các loại mực không hiện hình... Tới thời điểm đó, công nghệ viết vô hình đã quá lỗi thời; sử dụng mật mã điện đài vừa tiện lợi và có hiệu quả cao hơn nhiều. Một học viên hỏi: Làm thế nào nếu không tìm được đủ những chất hóa học để pha chế mực? Giảng viên đưa ra một vài công thức cho những tình huống khó khăn. Một công thức trong số đó là: trộn nước bọt với... phân bồ câu. Nghe thấy thế, Greene cảm thấy rùng cả mình.
Kết thúc khóa học, Greene được phân công sang thủ đô Freetown của nước Cộng hòa Sierra Leone ở Tây Phi. Ông được giao nhiệm vụ theo dõi các tàu ngầm Đức và thu thập thông tin tình báo về nước láng giềng Senegal, thuộc địa của Pháp, lúc đó đang nằm dưới quyền quản lý của chính quyền thân phát xít ở Paris. Khi ấy, tại hải cảng chính yếu của Senegal đang neo một tàu Pháp; con tàu này đang phải tu sửa nhưng nếu ở trong tình trạng bình thường, hoàn toàn có thể tấn công các con tàu Anh. Greene cũng có nhiệm vụ theo dõi cả con tàu Pháp này nữa.
Greene đã định bắt đầu sự nghiệp tình báo viên một cách đầy hứng khởi. Ông đề nghị MI-6 chi tiền để mở... một nhà thổ chắc chắn sẽ có sức hấp dẫn đối với các thủy thủ Pháp. Theo Greene, các cô gái bán hoa trong nhà thổ sẽ thu thập thông tin từ các khách hàng Pháp và chuyển cho ông. Lãnh đạo MI-6 cho rằng ý tưởng này không được văn minh cho lắm và đề nghị Greene tìm những khả năng thu thập thông tin khác.
Khi đó, Greene quyết định sử dụng những tu sĩ Mỹ đang cư trú tại Senegal. Ông định lôi kéo họ qua biên giới bằng lời hứa cung cấp những thực phẩm Anh có chất lượng cao với số lượng không hạn chế. Sau đó, ông sẽ đưa họ trở lại Senegal để thu thập thông tin cho Greene. Lãnh đạo MI-6 đồng tình với kế hoạch này. Tuy nhiên, khi các tu sĩ chưa kịp tới biên giới giáp Sierra Leone, Greene đã bị cấp trên gọi đi làm một phi vụ đột xuất. Hoàn thành việc này, Greene trở về chỗ hẹn với các tu sĩ Mỹ nhưng vì đã quá giờ hẹn trước, họ đã trở lại Senegal từ lâu rồi. Thế là xôi hỏng bỏng không.
Sau vụ này, Greene không buồn nghĩ ra kế sách nào mới nữa. Cho tới khi kết thúc nhiệm kỳ ở Freetown, Greene chỉ làm độc một việc là gửi cho MI-6 những bản báo cáo chứa đựng những câu chữ cực kỳ rối rắm và vô nghĩa, thậm chí là cả những trích đoạn bí ẩn từ các trích đoạn văn học. Có lúc ông ký ở dưới bằng mật danh của mình là "điệp viên 59200", còn có lúc ký bằng tên các nhân vật trong các tác phẩm của mình. Tối tối, ông mời những người đồng hương của mình tới chơi và bày trò giải trí cho họ là xem gián thi chạy với nhau. Khi Greene được triệu hồi về Anh, tất cả đều cảm thấy nhẹ cả người...
Các chuyến công vụ khác của điệp viên Greene đều không có gì khác thế... Theo các nhà phê bình văn học, chính những gì thu nhận được trong giai đoạn làm cho MI-6 đã khiến cho ngòi bút của Greene khi viết về cuộc đời điệp viên của các nhân vật luôn bị ám ảnh bởi những cảm giác chua cay. Tuy nhiên, không phải mọi sự đều tồi tệ. Khi rời khỏi Freetown, Greene đã ghi trong sổ tay: "Giờ thì tôi đã hiểu ra rằng, cuộc đời tôi thực là lạ lùng, vô ích và vô dụng, đôi khi rất dở nhưng dẫu sao cũng khá thú vị và tất nhiên là không buồn chán...".
(Nguồn: Công an nhân dân)
|
