|
Idecaf triển lãm Kho tài liệu số hoá Đông Dương
Từ 10/2 đến 10/4, tại Thư viện đa phương tiện Idécaf, 31 Thái Văn Lung, quận 1 TP HCM diễn ra triển lãm "Từ sách truyền thống đến sách điện tử". Triển lãm giới thiệu kho sách cổ Đông Dương đã bảo quản và đang được số hóa tại Thư viện.
 |
| Poster quảng cáo cho buổi triển lãm tại Idécaf. |
Toàn bộ những tài liệu này là minh chứng đặc biệt cho cả một thời kỳ lịch sử của Việt Nam. Đặc biệt bởi sự quý hiếm (tài liệu cổ nhất có từ năm 1880) và sự phong phú về đề tài và quan điểm. Kho sách này đề cập đến mọi lĩnh vực: Khoa học và kỹ thuật, lịch sử, văn học, ngôn ngữ và tôn giáo, nghệ thuật và khảo cổ học ở mọi thể loại: Ký sự về những chuyến du hành hoặc thám hiểm, các công trình nghiên cứu, sách giáo khoa, từ điển… Bên cạnh đó là những minh họa ấn tượng gồm bản đồ, bình đồ, hình vẽ và ảnh.
Kho sách này được gọi là Bibliotheca Vietnamica, một thư viện điện tử đầu tiên tại Việt Nam, có nhiệm vụ tập hợp dưới dạng số di sản tài liệu cổ bằng tiếng Pháp của Việt Nam trước năm 1954. Thư viện cũng là thành viên của Bibliotheca Indosinica bao gồm các thư viện điện tử đang được tiến hành xây dựng tại Việt Nam, Lào và Campuchia. Đây là thành quả của mối quan hệ hợp tác giữa Pháp và Việt Nam.
Bibliotheca Vietnamica nằm trong khuôn khổ dự án của Quỹ Đoàn kết ưu tiên Phát huy mạng lưới phát hành sách và thư viện tại Đông Nam Á (VALEASE), do Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam và Bộ ngoại giao Pháp phối hợp thực hiện với nhiều thư viện, đặc biệt là Thư viện Quốc gia và Viện Thông tin Khoa học xã hội tại Hà Nội, Thư viện Khoa học Tổng hợp và Viện Trao đổi Văn hóa với Pháp tại TP HCM. Về mặt kỹ thuật, dự án đã được bắt đầu từ tháng 4/2006 và sẽ được tiếp tục cho đến cuối năm 2007 bởi công ty phát triển phần mềm Dirox.
 |
| Thư viện thiếu nhi đầu tiên tại TP HCM vừa khánh thành gần đây cũng là một trong những dự án của VALEASE. Ảnh: A.V. |
Thư viện điện tử này có hai nhiệm vụ: Gìn giữ một di sản văn hóa mang tầm quốc tế trước thách thức của thời gian. Mặt khác, được đưa ra phục vụ các nhà nghiên cứu và công chúng nói chung như một kho tàng bách khoa toàn thư. Gần 500 tài liệu trong số 5.000 tài liệu của kho sách đã được chọn lọc để số hóa, tùy theo giá trị khoa học và thẩm mỹ, mức độ quý hiếm, tức là tùy theo số bản hiện còn của một tài liệu và tình trạng bảo quản.
Kỹ thuật dùng để số hóa các tài liệu là máy scan i2S (chuyên dùng số hoá các tài liệu cổ). Thiết bị này cho phép hạn chế thao tác trên sách để bảo quản gáy sách và sử dụng ánh sáng tự nhiên để sách không bị ảnh hưởng bởi những tia hồng ngoại. Ngoài ra, các quy định bảo quản sách cổ luôn được tuân thủ nghiêm ngặt: sử dụng găng coton và bảo quản sách trong phòng có điều hòa.
Các tài liệu được số hóa theo dạng ảnh cho phép phản ánh trung thực tài liệu gốc: tình trạng của sách vào thời điểm số hoá, cách trình bày và minh họa. Tuy nhiên, sách được số hóa vẫn được xử lý bởi một phần mềm phục chế sách nhằm khắc phục những khiếm khuyết do thời gian và do điều kiện bảo quản gây ra (vết ố, tình trạng phai màu …). Từ cuốn sách được số hóa, có thể cho in lại tài liệu như bản gốc.
Người đọc có thể tra cứu các tài liệu được số hóa thông qua công cụ tìm kiếm chuyên dùng cho Bibliotheca Vietnamica. Cũng với công cụ này, người sử dụng có thể tra cứu biểu ghi của hơn 3.200 tài liệu khác của kho Đông Dương đã được nhập vào phần mềm tra cứu tài liệu hiện có của thư viện.
Một dự án số hóa các tài liệu quan trọng nhất của Biblitheoca Vietnamica thành dạng văn bản đang được tiến hành. Phần mềm nhận biết ký tự bằng quang học sẽ cho phép chuyển đổi tài liệu số hóa dạng ảnh thành tài liệu dạng văn bản. Như thế, người sử dụng sẽ có thể tìm kiếm từ tất cả các từ trong văn bản.
Ngoài ra, trong thời gian tới, công chúng có thể truy cập công cụ tìm kiếm và danh mục được số hóa trên mạng. Ban thực hiện thư viện cũng xúc tiến nghiên cứu việc thành lập một Thư viện hình ảnh, hay Ngân hàng hình ảnh về Việt Nam xưa, lấy từ các tài liệu của kho Đông Dương.
|
